තිරසාර අනාගතයක් වෙනුවෙන් නව වසරේ තිරසාර ජීවන රටාවකට හුරු වෙමු

තිරසාර අනාගතයක් වෙනුවෙන් නව වසරේ තිරසාර ජීවන රටාවකට හුරු වෙමු

ගෙවුන 2020 වසර

ලෝකයම සසල කල වසංගතයකට මුහුණ දෙමින් කායික, මානසික සහ ආර්ථික වශයෙන් පසුබෑමකට ලක් වූ 2020 වර්ෂයෙහි අවසාන අදියර පසුකර 2021 වර්ෂයට එළඹෙන මොහොතේ මිනිසුන් වශයෙන් පසුගිය වසර කිහිපය තුල ගත කල ජීවන රටාව සහ පරිභෝජන රටාව පිලිබඳ නැවත සිතා බැලීමට කාලය එළඹ ඇත. පෘථිවියට එසේ නැත්නම් අප ජීවත් වන පරිසරයට දරාගත නොහැකි පරිභෝජන පුරුදු අනුගමනය කිරීම තුලින් දීර්ඝ කාලීනව ලෝකයේ ක්‍රියාකාරීත්වය අඩපන කිරීමට හැකි ස්වභාවික ව්‍යසන ඇතිවන බව අප දැනටමත් අත්දැක අවසානයි. වසංගත මෙන්ම දේශගුණික වෙනස්වීම් නිසා ඇතිවන ස්වභාවික ව්‍යසන තුලින්ද අනාගතයේදී විශාල බලපෑම් වලට මුහුණ දීමට අපට සිදු වියහැක. 

මෙම පාරිසරික ගැටළු වලට ප්‍රධානතම හේතුව ලෙස මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හඳුන්වා දිය හැක. සීමාව ඉක්මවා පරිසරයට හානි කිරීම තුලින් අවසානයේ එහි අනිසි ප්‍රතිවිපාක ලෝකවාසී සියලු දෙනාටම විවිධ ආකාරයෙන් අත් විඳීමට සිදු වනු ඇත. මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් පිලිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී ෆොසිල් ඉන්ධන දහනයේ සිට එදිනෙදා සුළු පරිභෝජන පුරුදු දක්වාම එක් එක් මට්ටමින් පරිසරයට අහිතකර බලපෑම් ඇති කරයි. නත්තල් අසිරිය විඳිමින් 2021 වසර ආරම්භයට සුදානම් වන අප, එළඹෙන වසරේදී තිරසාර ජීවන රටාවකට යොමු වීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීම වැදගත් වේ. 

තිරසාර බව

තිරසාර බව යනු අනාගත පරපුරට ඔවුන්ගේ පරිභෝජනය අහිමි නොවන ලෙස අපගේ වර්තමාන පරිභෝජන රටාව හැඩගස්වා ගැනීමයි. ස්වභාවික සම්පත්, පුනර්ජනනීය සම්පත් සහ පුනර්ජනනීය නොවන සම්පත් ලෙස කාණ්ඩ දෙකකි. පුනර්ජනනීය  නොවන සම්පත් ලෙස හඳුන්වන්නේ ඛනිජ තෙල්, මැණික්/දියමන්ති වැනි පාෂාණ වර්ග, ඇලුමිනියම්/රත්තරන් වැනි ලෝහ වර්ග යන, මූලාශ්‍රයෙන් ලබාගත් පසු නැවත ජනනය වීමක් සිදු නොවන සම්පත්ය. වර්තමානයේදී ලෝක ජනගහනය විසින් ඛනිජ තෙල්, ලෝහ වැනි සම්පත් අධික ලෙස පරිභෝජන කිරීම නිසා අනාගත පරපුරට එම සම්පත් භාවිතයට ඇති අවස්ථා සීමිත වේ. එසේම පුනර්ජනනීය සම්පත් ලෙස හඳුන්වන්නේ ශාක, ජලය සහ මාළු වැනි පරිභෝජන කිරීමෙන් අවසන් නොවන නැවත නැවත ජනනය වන සම්පත්ය. දැව සඳහා ශාක කැපුවත් නැවත නැවත ශාක වර්ධනය වේ. නමුත් මිනිසාගේ අසීමිත පරිභෝජනය මෙම පුනර්ජනනීය සම්පත් වල නැවත ජනනය වීම වැලක්වීමට හේතු වී ඇත. අසීමිත ලෙස වනාන්තර විනාශ කිරීම, ඩයිනමයිට් භාවිතය වැනි විනාශකාරී ක්‍රම තුලින් මසුන් මැරීම, නල ළිං මගින් උල්පත් ජලය භාවිතය, අපද්‍රව්‍ය පරසරයට එකතු කිරීම වැනි විවිධ ක්‍රියාකාරකම් නිසා ස්වභාවික සම්පත් ක්‍රමයෙන් හිඟ වෙමින් පවතින අතර අනාගත පරපුරෙහි පරිභෝජන අවශ්‍යතා කෙරෙහි දැඩි අවධානමක් ඇති වෙමින් පවතී. මෙවැනි කරුණු නිසා තිරසාර ජීවන රටාව කෙරෙහි වර්තමාන ලෝකයේ විශාල අවධානයක් හිමි වී ඇත. 

තිරසාර ජීවන රටාව

තිරසාර සහ පරිසර හිතකාමී ජීවන රටාවක් ගත කිරීම පිළිබඳව උනන්දුවක් සහ කැමැත්තක් දක්වන ඔබට තිරසාර බවේ 5R සංකල්පය හොඳ මග පෙන්වීමක් ලබා දෙනු ඇත. 

  1. (Refuse) ප්‍රතික්ෂේප කිරීම: ඔබ යම් භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් මිලදී ගැනීමට පෙර එය ඔබට අත්‍යවශ්‍යද යන්න නැවත සිතා බලන්න. අනවශ්‍ය පරිභෝජනයෙන් වැළකීම තිරසාර පරිභෝජනයේ ප්‍රධානම අංගය වේ.
  2. (Reduce) අඩු කරන්න: දිගු කල්පැවැත්මක් සහිත භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම තුලින් නැවත නැවත භාණ්ඩ මිලට ගැනීම අඩු කරගත හැක. එසේම අවම ඇසුරුම් හෝ ආවරණ සහිත භාණ්ඩ මිලට ගැනීමට හුරුවීම වැදගත් වේ. 
  3. (Reuse) නැවත භාවිතා කිරීම: ඔබ මිලට ගත් භාණ්ඩ පරිභෝජනයෙන් පසු අපද්‍රව්‍ය ලෙස බැහැර නොකර ඒවා නැවත නැවත භාවිතයට ගත යුතුය. එය නිර්මාණශීලී ලෙස ඔබේ එදිනෙදා අවශ්‍යතා වලට යොදා ගත හැකි අවස්ථා සුලබ විය හැක. 
  4. (Recycling) ප්‍රතිචක්‍රීකරණය: ඔබ පරිභෝජනය සඳහා යොදාගත් දේ භාවිතයෙන් පසු අපද්‍රව්‍ය ලෙස බැහැර නොකර ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සඳහා යෙදවිය හැක. 
  5. (ROT) කොම්පෝස්ට්: නිවසේ කාබනික අපද්‍රව්‍ය වන ඉවතලන එළවලු, පලතුරු කොටස් සහ ගෙවත්තේ කසල, අපද්‍රව්‍ය ලෙස නිවසින් බැහැර නොකර කොම්පෝස්ට් බවට පත් කිරීම තුලින් එය ගෙවතු වගා සඳහා හොඳ පොහොරක් ලෙස භාවිතා කල හැක.    

මෙම සරල සහ අඩු පිරිවැය සංකල්ප ඔබේ එදිනෙදා ජීවන රටාවට එකතු කර ගැනීම තුලින් තිරසාර, පරිසර හිතකාමී සහ සම්පත් නාස්තිය අවම වන ජීවන රටාවක් ගත කිරීමට අවස්ථාව උදා වේ.

තිරසාර පරිභෝජනය

අප එදිනෙදා ගත කරන ජීවන රටාව තුල සිදු කල හැකි සරල වෙනස්කම් තුලින් තිරසාර ජීවන රටාවකට පරිවර්තනය වීමට අපට හැකියාව ඇත. එය ඔබේ එදිනෙදා ජීවන රටාව පහසු කරන, සරල කරන සහ කැපී පෙනෙන විලාසිතාවකි. නත්තල් උත්සව සමයත් සමගම සාප්පු සවාරි, තෑගී භෝග, ආහාර පාන, ඇඳුම් පැළඳුම්, සැරසිලි සහ විනෝද සාද සුලබ වේ. මේ උත්සව සමයේ ඔබේ ක්‍රියාකාරකම් තිරසාර කරගැනීමට ඔබට බොහෝ තේරීම් ඇත. ඒවා ඉතාමත් නිර්මාණාත්මක, ආකර්ශනීය, සත්ව හිංසනයෙන් තොර සහ දේශගුණික හිතකාමී වීම සාධනීය ලක්ෂණ වේ. උදාහරණයක් ලෙස ඔබේ ආදරණීයයන්ට තෑගි දීමට භාවිත කරන පොලිතීන් හෝ වෙනත් ආවරණ සහ රිබන් වලින් මිදී පරිසර හිතකාමී තෑගි ආවරණ සැරසිලි භාවිතය, තම සමීපතයන්ට පරිසර හිතකාමී තෑගි භෝග තිලිණ කිරීම සහ සාප්පු සහ සුපිරි වෙළඳසැල් අසීමිතව සපයන පොලිතීන් මලු ප්‍රතික්ෂේප කිරීම වැනි සරල සහ වටිනා පරිචයන් ගැන ඔබ සිතා තිබේද? එසේ නැත්නම් මේ ඒ ගැන සිතන්නට හොඳම කාලයයි.

තිරසාර පරිභෝජනය පිලිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී පාරිභෝගිකයන්ට ඒ කෙරෙහි කැමැත්තක් සහ උනන්දුවක් තිබුනත් එවැනි භාණ්ඩ හා සේවා වෙළඳපොලේ සුලබව ලබාගැනීමේ අවස්ථා තවමත් සීමිත වේ. එමනිසා මේ සමග එළඹෙන වසරේදී ඔබට තිරසාර පරිභෝජන රටාවකට යොමු වීමට මගපෙන්වීමක් ලෙස එවැනි භාණ්ඩ සහ සේවා ලබාගත හැකි ස්ථාන එසේ නැත්නම් ආයතන කිහිපයක් ඉදිරිපත් කර ඇත.

තිරසාර තෑගි සහ අනෙකුත් පරිභෝජන භාණ්ඩ:

http://trickledown.lk/
http://www.backtoearth.lk/
https://www.ecokade.com/
https://www.ecoproductslk.com/

තිරසාර තෑගි සහ අනෙකුත් පරිභෝජන භාණ්ඩ:

https://anantasustainables.com
http://www.cally.lk/
https://www.facebook.com/bhumi.srilanka/?ref=page_internal
https://www.facebook.com/planet.lovers.LK/

ගෙවුන 2020 වසර තුල SLYCAN Trust සහ Meatless Monday සමගාමීව සංවිධානය කරන ලද වැඩසටහන් තුලින් තිරසාර ජීවන රටාව පිළිබඳව වඩාත් විස්තරාත්මක තොරතුරු දැනගැනීමට ඒ හා සම්බන්ධ ප්‍රවීණයන්ගේ අදහස් පිලිබඳව දැනගැනීමට පහත වැඩසටහන් පරිශීලනය කල හැකිය.  

https://www.slycantrust.org/virtual-summit-on-resilient-and-regenerative-food-systems
https://www.slycantrust.org/virtual-summit-on-just-transition
https://www.slycantrust.org/the-global-youth-forum-on-climate-change

2021 වසරටගෙවුන වසර තුල පාරිසරික, සමාජීය සහ ආර්ථික වශයෙන් ඇති වූ පසුබෑම් තුලින් තිරසාර සංවර්ධනය යන සංකල්පයෙහි වැදගත්කම සහ අවශ්‍යතාව මනාව පෙන්නුම් කරන ලදී. එමනිසා එළඹෙන වසරේදී අප විසින් පාරිසරික, සමාජීය සහ ආර්ථික පැතිකඩ ත්‍රිත්වයම සමබර වන සංවර්ධන ඉලක්ක කරා ගමන් කිරීම වැදගත් වේ. මේ වෙනුවෙන් පුද්ගලයන් වශයෙන් අපගේ ජීවන රටාව වඩා තිරසාර, පරිසර හිතකාමී සහ දේශගුණික හිතකාමී බවට පත් කරගැනීමට උත්සහ කිරීම අප සැමගේ වගකීමක් වේ. අවසාන වශයෙන් Meatless Monday කණ්ඩායමේ නව වසර උදෙසා ප්‍රාර්ථනාව මෙසේ එක්  කරන්නෙමු. එළඹෙන 2021 වසර ස්වභාවික ව්‍යසනයන්ගෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී සහ සත්ව හිංසනයෙන් තොර තිරසාර නව වසරක් වේවා!

ලෝක වීගන් දිනය 2020

ලෝක වීගන් දිනය 2020

තිරසාර අනාගතයක් උදෙසා සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර 

ලොව පුරා වීගන් ජීවන රටාවකට යොමු වුන සහ ඒ සඳහා ඇල්මක් දක්වන පුද්ගලයන් විසින්  මෙම වසරේදීත් නොවැම්බර් මස පළමු දිනයේදී “ලෝක වීගන් දිනය” සමරන්නට යෙදුනා. මෙම දිනය සැමරීම තුලින් සමාජය තුල වීගන් ජීවන රටාව කෙරෙහි අභිප්‍රේරනයක් ඇති කිරීම මූලික වශයෙන් අපේක්ෂා කරන අතර එය නිරෝගී භාවය, සත්ව සුභසාධනය සහ පරිසරය සුරැකීම යන සියලු ප්‍රතිලාභ වලින් සමන්විතයි. වර්තමානය වන විට මුළුමහත් ලෝකයම දරුණු වසංගතයකට මුහුණ පාමින් සිටින අවධියක් ගත කරමින් සිටින අතර තිරසාර අනාගතයක අවශ්‍යතාවය සහ වැදගත්කම වඩාත් ඉස්මතු වී ඇත. “තිරසාර අනාගතයක් උදෙසා සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම්” යන කාලීන තේමාව යටතේ Meatless  Monday කණ්ඩායම මෙවර ලෝක වීගන් දිනය සමරන්නට යෙදුනි.

  • සත්ව හිංසනයෙන් තොර ආහාර තේරීම්   

“වීගන්” යන සංකල්පය මගින් සත්ව හිංසනයෙන් තොර ජීවන රටාවක් ගත කිරීම යන්න සරලව අදහස් කරයි. ආහාර නිෂ්පාදන කරමාන්තය තුලින් සත්ව හිංසනයට ඉහල බලපෑමක් ඇති හෙයින් වීගන් ජීවන රටාව තුල ආහාර කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වේ. මෙහිදී සත්ව හිංසනයෙන් තොර ආහාර තේරීම් එසේ නැත්නම් ආහාර විකල්ප පිළිබඳව ලෝකය තුල විශාල කතිකාවක් නිර්මාණය වී ඇත. වැඩි රසයක්, පෝෂණයක් සහ විවිධාංගීකරණයක් සහිත ශාක මත පදනම් වූ ආහාර වට්ටෝරු හඳුන්වාදීම සහ සාධාරණ මිල ගණන් යටතේ සුලබ කිරීම තුලින් වඩාත් පහසුවෙන් මෙම ඉලක්කය ලඟා කරගත හැකිය. වීගන් ආහාර රසයෙන් සහ පෝෂණයෙන් අඩු බවට සමාජය තුල පවතින මතය වෙනස් කිරීමට නවමු වීගන් ආහාර විකල්ප හේතු වේ. එමගින් වීගන් ආහාර සහ මාංශ මත පදනම් වූ ආහාර අතර ඇති එකම වෙනස්කම, එතුලින් කිසිඳු සත්වයෙකුට හිංසනයක් නොවීම බව අවබෝධ විය යුතුය. එමගින්  අවසානයේදී පරිසරය සහ මිනිසා යන අංග දෙකටම සමසේ තම පැවැත්ම තහවුරු කරගත හැකි තිරසාර පරිභෝජන රටාවක් නිර්මාණය වේ. 

  • දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම්

සත්ව මාංශ හා බැඳුන ආහාර කර්මාන්තය තුලින් ඇති කරන දරුණු සත්ව හිංසනයට අමතරව එතුලින් දේශගුණික විපර්යාස කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑම අතිමහත්ය. සත්ව පාලනය තුලින් ඉතා විශාල හරිත වායු විමෝචනයක් ඇති කරන අතර එය දේශගුණික විපර්යාස ඇති කිරීමට විශාල වශයෙන් දායක වේ. එමනිසා, සත්ව මාංශ මත පදනම් වූ ආහාර අධික පරිභෝජනය, සතුන්ගේ පැවැත්මට මෙන්ම මිනිසුන්ගේ පැවැත්මටද තර්ජනයකි. එසේනම් දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් අපගේ ජීවන රටාවට එකතු කරගැනීම, දේශගුණික විපර්යාස කෙරෙහි මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් තුලින් ඇතිකරන බලපෑම් අවම කිරීමෙහි ලා වැදගත් පියවරකි. දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් යටතට දේශීය සහ අවම ප්‍රවාහන දුරකින් ලබාගත හැකි නැවුම් ආහාර වලට යොමු වීම, ඇසුරුම් රහිත ආහාර වලට යොමු වීම, කාබනික එළවලු සහ පලතුරු වැඩි වශයෙන් ආහාරයට එකතු කරගැනීම වැනි ඉතා සරල, අඩු පිරිවැයක් සහිත විකල්ප හඳුනාගත හැකිය. විදේශීය රටවල් මගින් ආනයනය කරන ලද ඇසුරුම් කරන ලද, රසායනික ද්‍රව්‍ය අන්තර්ගත, කල් ඉක්මවූ ආහාර ඔබේ සෞඛ්‍යයට, ආර්ථික තත්වයට මෙන්ම පරිසරයේ සුරක්ෂිතතාවයටද හිතකර නොවේ.   

සත්ව හිංසනයෙන් තොර සහ දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් පිළිබඳව සැලකීමේදී මේ දිනවල වඩාත් අවධානයට ලක් වුන ගෙවතු වගා ප්‍රවණතාවය, වීගන් ජීවන රටාව සමග වඩා සමීප සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි. වස විස නොමැතිව, නිවසේ කාබනික අපද්‍රව්‍ය පොහොර ලෙස භාවිත කර කුඩා භූමි ප්‍රමාණයක වුවද තමාගේ දෛනික පරිභෝජනයට අවශ්‍ය එළවලු, පලතුරු සහ පලා වර්ග රෝපණය කර ස්වයංපෝෂිත පරිභෝජන රටාවකට හුරු වීම තුලින් අප සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී, පෝෂ්‍යදායී ආහාර රටාවකට නිතැතින්ම යොමු වනු ඇත. එය කුටුම්භය තුල ආර්ථිකමය ප්‍රතිලාභයක් ඇති කිරීමටද හේතු වනු ඇත. එසේම ශාක මත පදනම් වූ ආහාර හා සම්බන්ධ සමාජ ව්‍යවසායකත්වය ප්‍රවර්ධනය තුලින් දේශීය වශයෙන් සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර විකල්ප නවෝත්පාදනය සහ ප්‍රචලිත කිරීම වීගන් ජීවන රටාවට යොමු වීම කෙරෙහි උත්ප්‍රේරකයක් සපයයි. අවසාන වශයෙන්, ලෝක වාසී සියලු දෙනා සත්ව හිංසනයෙන් තොර දේශගුණික හිතකාමී ජීවන රටාවකට යොමු වන තිරසාර අනාගතයක් උදා වේවා යන්න මේ වීගන් දිනයේදී Meatless  Monday අපගේ ප්‍රාර්ථනාවයි.  

ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළයාම මගින් ගෝලීය ආහාර සැපයුම කෙරෙහි ඇතිකරන බලපෑම

ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළයාම මගින් ගෝලීය ආහාර සැපයුම කෙරෙහි ඇතිකරන බලපෑම

සූර්ය තාපය මගින් අප ජීවත්වන පෘථිවිය උණුසුම් වන බව සැවොම දන්නා කරුණක් වන අතර ජීවීන්ගේ පැවැත්මට සූර්ය ශක්තිය අත්‍යවශ්‍යම සාධකයකි. පෘතුවිය වෙත පතිත වන සූර්ය කිරණයන්ගෙන් 90% ක්ම නැවත වායු ගෝලය වෙත පරාවර්තනය වේ. හරිතාගාර වායු එනම් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (CO2), නයිට්‍රජන් ඔක්සයිඩ් (NO3), ඕසෝන් (O3), මීතේන් (CH4), ජල වාෂ්ප (H2O) සහ ක්ලෝරො ෆ්ලොරො කාබන් (CFC) වලට මෙම පරාවර්තනය වන සූර්ය කිරණ ග්‍රහණය කරගැනීමේ හැකියාවක් පවතින අතර පෘථිවිය ආසන්න වායු ගෝලයේ හරිතාගාර වායුව ඉහල යාම මගින් පරාවර්තනය වන සූර්ය කිරණ වැඩි ප්‍රමාණයක් ඉහල වායු ගෝලයට පරාවර්තනය නොවී පහල වායු ගෝලය තුල රැදී පවතින අතර එමගින් පහල වායු ගෝලය සහ පෘථිවියේ මතුපිට උෂ්ණත්වය ඉහල යාමට හේතු වේ.  වන විනාශය, ෆොසිල් ඉන්ධන දහනය සහ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය වැනි මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් මෙම හරිතාගාර වායු විශාල වශයෙන් ඉහල යමින් පවතින අතර මෙය ජීවී පැවැත්මට විශාල තර්ජනයක් එල්ල කරමින් පවතී. වනාන්තර, කාන්තාර, උෂ්ණ කලාප, දූපත්, ධ්‍රැව, කඳු පද්ධති, තෙත් බිම්, වගුරු, වෙරළාශ්‍රිත වගුරුබිම් සහ කොරල් යන පරිසර පද්ධති වඩාත්ම අවධානම් කලාප වන අතර උෂ්ණත්වය මෙන්ම වර්ෂාපතනය, වලාකුළු, දේශගුණික විපර්යාස  මගින් මෙම පරිසර පද්ධති විශාල වශයෙන් අවධානමට ලක් වී ඇත. විශේෂයෙන්ම මෙම ලිපිය මගින් ගෝලීය ආහාර සැපයුම කෙරෙහි ගෝලීය උෂ්ණත්වයෙහි බලපෑම සාකච්චා කරන අතර ආහාර සුරක්ෂිතතාව මේ වන විට ලෝකයෙහි වඩාත් අවධානය යොමු වී ඇති මාතෘකාවකි. තිරසාර සංවර්ධන ඉලක්කයන් තුලද අන්තර්ගත වන කුසගින්න නැති කිරීම සහ තිරසාර පරිභෝජනය යන අංශ මගින් ගෝලීය ප්‍රජාව දැනටමත්  මුහුණ දෙමින් පවතින ආහාර අර්බුධය පෙන්නුම් කරනු ලබයි. 

  • ආහාර දාම මත පදනම් වූ පරිභෝජන රටාව

පෘථිවි ගෝලය තුල ආහාර පද්ධතිය, ආහාර දාමයන් මත ගොඩනැගී ඇත. ආහාර දාමයක් යනු එක් ජීවියෙකු තවත් ජීවියෙකු ආහාරයට ගන්නා විට පෝෂ්‍ය පදාර්ථ හා ශක්තිය ජීවීන් අතර ගමන් ගන්නා ආකාරය දක්වන රේඛීය අනුක්‍රමයකි. ගෝලීය ආහාර පද්ධතිය මෙවැනි ආහාර දාම සමුහයකින් බැඳි ආහාර ජාලයකි.  ආහාර දාමයන්  පිළිබඳව සැලකීමේදී සෑම ආහාර දාමයක්ම ශාක මත පදනම්ව ක්‍රියාත්මක වේ. එනම් ගෝලීය ආහාර පද්ධතිය තුල සෑම විටම ආරම්භය එසේ නැත්නම් නිශ්පාදකයා ශාකයකි. එම ශාකමය ආහාරය මත පදනම්ව ශාකභාක්ෂක, මාංශ භක්ෂක සහ සර්ව භක්ෂක පරිභෝජකයන් නිර්මාණය වේ. ආහාර දාමයේ පාමුල ප්‍රාථමික නිෂ්පාදකයින් සිටී. ප්‍රාථමික නිෂ්පාදකයින් බොහෝ විට ශාක, ඇල්ගී හෝ සයනොබැක්ටීරියා වැනි ප්‍රභාසංස්ලේෂක ජීවීන් වේ. ප්‍රාථමික නිෂ්පාදකයින් අනුභව කරන ජීවීන් ප්‍රාථමික පරිභෝජකයන් ලෙස හඳුන්වන අතර මෙම ජීවීන් සාමාන්‍යයෙන් ශාක භක්ෂකයන් වේ. ප්‍රාථමික පරිභෝජකයන් අනුභව කරන ජීවීන් ද්විතීයික පරිභෝජකයන් ලෙස හඳුන්වන අතර මෙම ජීවීන් මාංශ භක්ෂකයින් වේ. ද්විතියික පරිභෝජකයන් අනුභව කරන ජීවීන් තෘතියික පරිභෝජකයන් ලෙස හැඳින්වේ. මොවුන් රාජාලීන් හෝ විශාල මාළු වැනි මාංශ භක්ෂකයින් ආහාරයට ගන්නා මාංශ භක්ෂකයින් වේ. සමහර ආහාර දාමයන්හි අතිරේක මට්ටම් ඇත, එනම් චතුර්ථක පරිභෝජකයන් වන තෘතීයික පරිභෝජකයන් අනුභව කරන මාංශ භක්ෂකයින්ය. 

එක් ජීවියෙකු තවත් ජීවියෙකු අනුභව කර එම ජීවී ශරීරයෙන් ශක්තිය ලබා ගැනීම ආහාර දාමයෙදී සිදුවන අතර සාමාන්‍යයෙන් එක ජීවියෙකුගේ ශක්ති ප්‍රමාණයන්ගෙන් 10% ක ප්‍රමාණයක් පමණක් අනෙක් ජීවියාට ගමන් කරයි. එම නිසා දිගු ආහාර දාමයන් වල ශක්තීන් සම්ප්‍රේෂණය අකාර්යක්ෂම වේ.  මේ අනුව ප්‍රාථමික නිශ්පාදකයා තුල කිලෝ කැලරි 10000ක ශක්තියක් අන්තර්ගතව තිබුනේ නම් ප්‍රාථමික පරිභෝජකයාට කිලෝ කැලරි 1000ක්, ද්වීතික පරිභෝජකයාට කිලෝ කැලරි 100 ක්ද ගමන් කරයි. මෙයින් පැහැදිලි වන තවත් කරුණක් නම් ශාකමය ආහාර තුල ඉතා ඉහල ශක්තියක් ගැබ් වී ඇති බවයි. එබැවින් නිර්මාංශ ආහාර වලට වැඩිපුර නැඹුරු වීම තුලින් වැඩි ශක්තියක් ශරීරයට ලැබෙන අතර අප “නිර්මාංශ සඳුදා ව්‍යාපෘතිය” මගින් ප්‍රවර්ධනය කරනු ලබන මාංශ අනුභවය අඩු කිරීම කෙරෙහි උත්තේජනයක් මෙමගින් පැහැදිලි කරනු ඇත.  

  • ආහාර දාමයන් කෙරෙහි ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහල යාම බලපාන ආකාරය   

ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහල යාම සහ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් වැඩිම අවධානමකට මුහුණ දෙන ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස කෘෂිකර්මාන්තය හඳුනා ගත හැක. ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහල යාම ඍජුවම ශාක වර්ධනය කෙරෙහි බලපාන අතර මේ හේතුවෙන් 10-50% ත් අතර ශාක වර්ධනයේ අඩුවීමක් දක්නට ඇති බව වාර්තා වේ. උෂ්ණත්වයේ ඉහල යාම මගින් ශාක වර්ධනය සඳහා අවශ්‍ය වන තෙතමනය, ජලය සීමා වන අතර එමගින් පසෙහි සාරවත් බව අඩුවීම ඇතිවී ශාක වර්ධනය අඩාල වේ. මීට අමතරව ගංවතුර, නියඟ, නායයාම් සහ සුනාමි වැනි ස්වභාවික විපත් හේතුවෙන් ද ප්‍රාථමික නිෂ්පාදනය අඩු වේ. එසේ ලෝකය තුල පවතින ශාකමය ආහාර වල අඩුවීමක් ඇති වුවහොත් එය ශාක භක්ෂක, මාංශ භක්ෂක සහ සර්ව භක්ෂක සියලු ජීවීන්ගේ පැවැත්මට ඍජු බලපෑමක් එල්ල කරනු ලබයි. මක්නිසාද යත්, ප්‍රාථමික නිෂ්පාදකයන් වන ශාක නොමැති විට ශාක භාක්ෂකයන්ගේ වර්ධනය සීමා වන අතර, ශාක භක්ෂකයන් අඩු වන විට මාංශ භාක්ෂකයන්ගේ වර්ධනය සීමා වේ. 

අවසානයේදී අවධාරණය කරගත යුතු කරුණක් වන්නේ, කුමන ආහාර රටාවක් අනුගමනය කලද සැමවිටම අප ශාකමය නිෂ්පාදයකුගෙන් ආරම්භ වන ආහාර දාමයක එක් පුරුකක් බවයි. එබැවින්, තිරසාර පරිභෝජන රටාවක් කරා යන ගමනේදී ශාකමය නිෂ්පාදකයන්  වර්ධනය කිරීම ගෝලීය ආහාර පද්ධතිය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා වඩාත් වැදගත් වේ. කෘෂිකර්මාන්තය සහ ගෙවතු වගාව ප්‍රවර්ධනය ඒ සඳහා විශාල දායකත්වයක් සපයනු ලබයි. එමගින් ඇති වනු ලබන ආහාර දාම මගින් විශාල ජීවීන් ප්‍රමාණයක් යැපෙනු ලබන අතර ගෝලීය ආහාර සැපයුම ඉහල නැංවීමටද දායක වේ. අවසන් වශයෙන්, පෘථිවිය තුල ජීවත් වන සියලු ජීවීන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු වන තිරසාර ආහාර පරිභෝජන රටාවකට හුරු වීම අපගේ යුතුකමක් මෙන්ම වගකීමකි.  

අර්ථවත් වෙසක් දිනයක – මාංශ ආහාර අත්හැරීමෙන් ඔබ්බට .

අර්ථවත් වෙසක් දිනයක – මාංශ ආහාර අත්හැරීමෙන් ඔබ්බට .

Photo Credits : Sivaneswaran Chandrasekaran

සම්මා සම්බුදුරාජණන් වහන්සේගේ ඉපදීම, බුදුවීම, පිරිණිවන්පෑමේ තෙමගුල සිහි කොට බෞද්ධ බැතිමතුන් බුදු ගුණ සිහි කරමින් ප්‍රතිපත්ති හා ආමිස පුජා පවත්වන වෙසක් පුන් පොහෝ දිනය අදට යෙදී තිබේ.

ආගමික භේදයක් නොදකින අපි Meatless Monday Sri Lanka Team කණ්ඩායම වශයෙන් අප සමග සහෘදවී සිටින සියලුම බෞද්ධ ජනතාවට සුබ වෙසක් මංගල්‍යයක් වේවායි ! පාර්ථනා කරන්නෙමු. 

ලොව පුරා පැතිර යමින් තිබෙන කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් මෙවර  වෙසක් මංගල්‍යය සුවිශේෂි සන්ධිස්ථානයක් පසු කරයි. වෙනදාට ආටෝප සාටෝප බහුල වෙසක් දිනය අද එම දවසේ ඇති සුවිශේෂී අර්ථයට සීමාවෙමින් සැමරීමට ස්වභාව ධර්මයෙන්ම ඉඩ සලසා තිබේ. 

වෙසක් දිනය මීටපෙර වෙන්වුයේ වැඩි වශයෙන් ආමිස පුජාවට තැනක් ලබා දෙමින් යැයි ඇතමෙක් කල්පනා කරති. ඊට හේතුව ප්‍රතිපත්ති පුජා අභිබවා යමින් ආමිෂ පුජාවට සමාජයේ ලැබුණු ඉඩ ප්‍රස්ථාවයි. 

කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සහකාර කථිකාචාර්ය  ශාස්ත්‍රවේදී රාජකීය පණ්ඩිත ත්‍රිපිටක විශාරද පුජ්‍ය බෝපැත්තේ සෝමානන්ද හිමියෝ මෙවර වෙසක් පොහොය සුවිශේෂී වීමට හේතුවී තිබෙන ධර්මතාව පැහැදිලි කළහ.

තථාගතයන් වහන්සේ ආමිස පූජාවට වඩා  ප්‍රතිපත්ති පූජාවට ප්‍රමුඛතාවය දී ඇත්තේ ප්‍රතිපත්ති පූජාව නිවන් මඟ පසක් කෙරෙන මාවත නිසයි. එබැවින් මෙවර සකල ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනතාවට සැබෑවට ම ප්‍රතිපත්ති පූජාවෙන් තථාගතයන් වහන්සේ පිදීමේ අනර්ඝ අවස්ථාව සැලසී තිබෙනවා. 

 රටේ පවතින තත්ත්වය සැළකිල්ලට ගනිමින් කිසිදු විහාරස්ථානයක සුපුරුදු වෙසක් පොහෝ දින ආගමික වැඩ වැඩසටහන් නොපැවැත්වෙන නමුදු සීලයෙහි වටිනාකම හා ආධ්‍යාත්මික දියුණුව අපේක්ෂා කරමින් ධර්ම මාර්ගයේ හැසිරෙන ඔබ සිය නිවස උපෝසථ සමාදානය සඳහා සුදුසු ම ස්ථානය බව කල්පනා කරන්න යැයි බෝපැත්තේ සෝමානන්ද හිමියෝ පවසති.

මෙම  වෙසක් සමය පුරාවටමත් ඉන්පසුවටත් ඔබේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව සඳහා ම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන්නට යෙදුන ධර්ම පර්යායක් මතක් කර දීමට මම අදහස් කරමි. 

සංයුක්ත නිකායේ ඛන්ධ වග්ගයෙහි නකුලපිතු වග්ගයට අයත් පළමු සූත්‍ර දේශනාව නකුලපිතු සූත්‍රය යි. බුදුරජාණන් වහන්සේ සුංසුමාරගිරි නම් නුවර භේසකලා නම් වූ මිගදායෙහි වැඩ සිටි සේක. නකුලපිතා බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීමට පැමිණි උන්වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කොට එකත් පසෙක හිඳ තමාගේ ශාරීරික දුබලතාවයන් ප්‍රකාශ කරන්නට විය.

 තමා දැන් ඉතා මහලු බවට පත්ව ඇති බැවිනුත්, ඉතා වයෝවෘද්ධ බවට පත්ව ඇති බැවිනුත් නිතර නිතර බුදුරජාණන් වහන්සේ මුණ ගැසීමට හා මහා සංඝරත්නය සමඟ දහම් සාකච්ඡාවන් සිදු කිරීමට පැමිණීමට නොහැකි බව ද දන්වා සිටියේය. 

අනතුරුව ඔහු බුදුරජාණන් වහන්සේ ගෙන් ඉල්ලීමක් සිදු කරන ලදී. එනම් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස මට අනුකම්පා පිණිස දීර්ඝ කාලයක් හිත සුව පිණිස පවතින අනුශාසනාවක්, අවවාදයක් කර වදාරණ සේක්වා යි යනුවෙනි.  එහිදී බුදුරජාණන් වහන්සේ නකුල පිතා අරමුණු කරගෙන මෙකී සුවිශේෂී ධර්ම පර්යාය දේශනා කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව වූයේ, ලෙඩවෙන ශරීරයක් උරුම මිනිසා සිත ලෙඩ නොකර ගන්නා වූ ප්‍රතිපදාවක් දියුණු කිරීමට මහන්සි විය යුතු බවයි.

මේ ගත වන්නේ වසංගත රෝග පීඩා සහිත සමයකි. බොහෝ දෙනෙකු ශරීරය ලෙඩ වීමට නොදී ආරක්ෂා කර ගැනීමට මහත් වෙහෙසක්, මහන්සියක් දරනු ලබයි. එය සැබවින් ම පැසසීමට යුතු කරුණකි. එනමුත් ඇතැමුන් සෞඛ්‍ය උපදෙස් පවා නො පිළි ගනිමින් කටයුතු කිරීම ද කණගාටුවට කරුණක් වන්නේය. කෙසේ වෙතත් ගත ලෙඩ රෝගවලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමට දරන වෙහෙස මහන්සිය සිත නිරෝගී බවට පත්කර ගැනීම සඳහා කොපමණ දුරට දරන්නේ ද යන්න ගැටළු සහගත ය.

 ගත රෝගී වීම වැලැක්වීමට සෞඛ්‍ය අංශවල උපදෙස් අනුව විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා මිනිසා සිත රෝගී වීමෙන් වළක්වා ගැනීමට ගන්නා වූ ක්‍රියාමාර්ගය කුමක්ද ? අත්හැරීම ඇත්තේ එතැනය. ඒ අනුව නිවන් මග අවබෝධ කරගත හැකි මාර්ගය ඇතුළත් ප්‍රතිපදාව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය තුළ පෙන්වා දුන් සේක. එම ප්‍රතිපදාව වඩමින්, දියුණු කරමින් ලෙඩ නොවන සිතක් පවත්වා ගැනීමට සියලු දෙනට හැකියාව තිබේ. 

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය තුළ ප්‍රායෝගිකව ජීවත් වෙමින් ලෙඩ නොවන නිරෝගිමත් සිතක් සකස් කරගන්නා ප්‍රතිපදාව දියුණු කිරීමට උත්සුක වුහ. ඒ ලෙඩ නොවන, නිරෝගිමත් සිත ඔබ නිවන් මඟ වෙත යොමු කරනු ඇතැයි අපේක්ෂාවෙනි. 

දාන, ශීල, භාවනා ආදී පින්කම් කිරීම නිවනට ළඟා වීමේ මාර්ගය යි. එහි දී ද අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම යන කරුණු විස්තර කර ගත්තොත්, ‘දානයක් දෙනවා කියන්නේ තමන් සතු දෙයක් අත් හරිනවා කියන එක යි’ ශීලයක දීත් කරන්නේ අත්හැරීමකි. දානයක දී අත්හරිනවා යනු අපි කොහොමත්ම දන්නා කරුණකි. ශීලයේ දී අපි අත හරින්නේ කුමක් ද? පංච දුශ්චරිතය යි. සතුන් මැරීමෙන් වැළකීම, සොරකම අත්හැරීම, කාමයේ වරදවා හැසිරීම අත්හැරීම, බොරු කීම අත්හැරීම සහ මධ්‍යසාර භාවිතය අත් හැරීම යි. එසේනම්, දානයේ දී පමණක් නො වෙයි, අත් හැරීම සිද්ධ වෙන්නේ, ශීලයේදීත් සිද්ධ වෙන්නේ අත්හැරීමකි. භාවනාවේ දී පවා සිද්ධ වෙන්නේ අත්හැරීමකි. උදාහරණ වශයෙන් මෛත්‍රී භාවනාව ගනිමු. එහි දී අපි අත් හරින්නේ තරහ, වෛර, ඊර්ෂ්‍යාව, ක්‍රෝධය ආදී අකුසල ධර්මයන් ය. එහි දී භාවනා වැකි වශයෙන් සඳහන් කරන්නේ, ‘මම වෛර නැත්තෙක් වෙම්වා, මම තරහ නැත්තෙක් වෙම්වා, ඊර්ෂ්‍යා නැත්තෙක් වෙම්වා ආදී වශයෙනි.

මේ නිසා අදවැනි උතුම් වෙසක් මංගල්‍ය දිනයක  මාංශ ආහාර අත්හැරීමෙන් ඔබ්බට ..ඔබ යා යුතු මග ගැන ඉගියක් ලැබෙන බව සිහිපත් කළ යුතුයි. 

රමේෂ් වරල්ලෙගම 

සෞභාග්‍යා ගෙවත්තක් හදාගමු

සෞභාග්‍යා ගෙවත්තක් හදාගමු

මුළු ලොවම පසුකරමින් සිටිනුයේ දුෂ්කර කාලවකවානුවකි. මෙයට පෙර විවිධ වසංගත රෝ බිය කොතරම් පැතිර ගියද, මිනිසුන්තුළ විශ්වාසය පැළපදියම්වීම ඉතා කෙටි කලක් තුළ සිදුවිය. 

එසේත් නොමැති නම් ලෝකයේ ඇතැම් වසංගත හෝ ලෝක යුද්ධ මුළු ලොවටම බලපෑමක් වන තරමට ළගාවීමට පෙර නිමාවට පත්විය. කොවිඩ්-19 වසංගතය ඒ සියල්ල අභිබවා යමින් මුළු ලොවම මොහොතකට සොලවා අතහැර තිබේ. 

නිශ්චිත ලෙස රෝගයට ප්‍රතිකාර හමුවීම ප්‍රමාද වීම, එය නිර්මාණය වුයේ කෙලෙසදැයි නිවැරදි තොරතුරක් නොවීම වැනි විවිධ පරාසයන් ඔස්සේ කොවිඩ්-19 ලිහාගැනීමට නොහැකි අර්බුධයක් වී තිබේ. 

නමුත් බැලූ බැල්මටම මෙම වසංගතය ඔස්සේ සිදුවූයේ ඔබ අප කතාකරමින් සිටි මාතෘකාවකටම අදාල සන්සිද්ධීන්ය. දේශගුණ විපර්යාස අවම කරගැනීම සදහා මුළු ලොවම ප්‍රතිපත්ති සකස් කරමින් සිටියේද, ඇතැම් ප්‍රතිපත්ති රටවල් මට්ටමෙන් තිරසර සංවර්ධන ඉලක්ක දක්වා මෙහෙයවමින් සිටියේද ස්වභාවධර්මයට වැඩි අවධානමක් යොමු කළ යුතු බව පසක් කරමිනි.

කොවිඩ්-19 අපට දැන් උගන්වා ඇති පාඩමත් එයමය. වෙනදා සත්තු කූඩු කරමින්, ඔවුන්ගේ නිදහස අහිමිකොට ඔවුන්ව මරාගෙන කෑමට පුරුදුවු මිනිසුන්ටම, සත්තු නිරුපද්‍රිතව පරිසරයේ සිටියදී ගෙවල්වලට හිර වී අගුලු දාගෙන නිරෝධායනයට ලක්වීමට සිදුව තිබේ. 

Meatless Monday Sri Lanka Team අප නිරන්තරයෙන් ඔබව දැනුවත් කරනු ලැබුවේ නිර්මාංශ දිවි පෙවතක තිබෙන වැදගත්කමයි. අප ඔබෙන් අයැද සිටියේ සදුදාට පමණක් හෝ නිර්මාශ වන ලෙසයි. ඒ මැයෙන් ගත්කල බොහෝ දෙනාට දැන් නිර්මාංශ ආහාරවේලක රස ගුණ දැනෙන්නට පටන්ගෙන ඇති බව නොරහසකි. 

රසකාරක නොමැති, සෞඛ්‍ය සම්පන්න එළවළු පළතුරු පරිභෝජනයේ සුව අන් කවරදාටත් වඩා ඔබට දැන් දැනී ඇති බව අපි දනිමු. ගස් වැල් පලෙන් බර වෙමින් ඔබට මේ මොහොතේද උදව් වු සැටි සිහියට නගන්න. 

සෞභාග්‍යා ගෙවත්ත www.saubagya.lk මැයෙන් රජය ආරම්භ කර තිබෙන හෙට වෙනුවෙන් අද වවමු ව්‍යාපෘතිය පිළිබදව ඔබට යම් දැනුවත් කිරීමක් කළ යුතුයැයි අප තීරණය කළේ සෞභාග්‍යා ගෙවත්තක් ඔස්සේ ඔබට අත්වන වාසි පිළිබදව දැනුවත් කිරීම මෙන්ම ඔබ එදිනෙදා බීජ හෝ පැල වගා කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු වැදගත් උපදෙස් මාලාවක් එහි අන්තර්ගතව තිබෙන නිසාය.

ගෙවතු වගාවේදී සැලකිලිමත් වියයුතු විශේෂ කරුණුවල පටන් වැදගත් තොරතුරු රැසක් මෙම www.saubagya.lk වෙබ් අඩවියෙන් ඔබට දැනගත හැකිය.

එපමණක් නොව ඔබට අවශ්‍ය බීජ වර්ග ලබා ගැනීමේ හැකියාවද මෙම වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වේ. නමුත් අදාල ඇණවුම් භාර ගැනීම බීජ තොග ඔවුන් සතුව ඇති අවස්ථාවල පමණක් සිදුවන බව වෙබ් අඩවියේ දක්වා තිබේ.

හිරුඑළිය

හිරුඑළිය
∙ හිරුඑළිය බෝග නිෂ්පාදනයට අවශ්‍යම සාධකයක්.
∙ ගෙවත්තේ හැමතැනකටම ලැබෙන හිරුඑළියේ තිව්‍රතාවය එක සමාන නැහැ
∙ ඒ ඒ ආලෝක තිව්‍රතාවයට ගැලපෙන බෝග වර්ග තෝරා සිටුවිය යුතුයි
ජල සැපයුම
∙ එක් එක් බෝග වල ජල අවශ්‍යතාවය වෙනස්.
∙ වර්ෂාවෙන් ලැබෙන ජලයට අමතරව අවශ්‍ය විටක බෝග සඳහා ජලය සැපයිය යුතු
වෙනවා.
ප්‍රදේශය
∙ මෙයින් අදහස් වෙන්නෙ තමන් ජීවත්වන ප්‍රදේශයට උචිත/ගැලපෙන බෝග වර්ග
තෝරා ගැනීමයි.
∙ එහිදී තමන්ගේ ප්‍රදේශය අයත් වන දේශගුණික කලාපයට, පසට ගැලපෙන බෝග
වර්ග තෝරා ගැනීමට සැළකිලිමත් වන්න.
ඉඩකඩ
∙ බෝග තෝරා ගැනීමේදී තමන්ගෙ ගෙවත්තෙ බෝග වගාව සඳහා ලැබී තිබෙන
ඉඩකඩ පිළිබඳව සැළකිලිමත් විය යුතුයි.
∙ වගා කිරීමට ලැබී තිබෙන ඉඩකඩ ප්‍රමාණය හා ස්ථානය අනුව බෝග තෝරන්න.

සීමිත ඉඩකඩකින් ගෙවතු වගාව 

  1. වගා කුළුණු
    ∙ පෝර බෑග් එකක් මැදට තැනින් තැන කුඩා සිදුරු විදින ලද උණ බටයක් ඇතුළු කර
    ඉතිරි ඉඩ වගා මාධ්‍ය යෙන් පුරවා ගන්න.
    ∙ මේ වගා මාධ්‍ය වියළි ගොම, එළු පොහොර, කොම්පෝස්ට් සහ කොළරොඩු දහනය
    කළ පසු ඉතිරි වන අළු සමඟ පස් කළවම් කරගෙන සාදා ගන්න.
    ∙ පොහොර උරයේ තැනින් තැන ඇතුලු කළ උණ බට කැබලි වල පැළ සිටුවා ගන්න.
    ∙ දින දෙකකට වරක් ජලය උණ බටයට පිරවීම ප්‍රමාණවත් වේ.
    ∙ උණ බටය හරහා පුරවන ලද ජලය වගා මාධ්‍යයට සෙමින් කාන්දු වී මාධ්‍යය යේ ඇති
    පෝෂක ද්‍රව්‍ය. පැළයට ලබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
  2. උණ බටයේ වගාව
    ∙ තවත් සරල තාක්ෂණික ක්‍රමයක් ලෙස උණ බටය භාවිතා කර වගා කිරීම
    හැදින්විය හැක.
    ∙ වියළි ගොම, කොම්පෝස්ට් පොහොර, එළු පොහොර සහ කොළරොඩු පුළුස්සා
    ඉතිරි වන අළු සමඟ ඇති පස් කලවම් කර ගැනීමෙන් වගා මාධ්‍යය සාදා ගන්න.
    ∙ උණ බටයේ තැනින් තැන කවුළු සාදා උණ බටය සම්පූර්ණයෙන්ම වගා මාධ්‍යයෙන්
    පුරවා ගන්න.
  3. වගා මළු
    ∙ මැටි බදුන්, ප්ලාස්ටික් පෝච්චි, සිමෙන්ති පෝච්චි ඉවතලන හාල් මළු යන ආදිය බෝග
    වගා කිරීම සදහා යොදා ගන්න.
    ∙ මේ සදහා වගා මාධ්‍ය ලෙස සම ප්‍රමාණයේ මිශ්‍ර කළ කොමිපෝස්ට් පොහොර හා
    මතුපිට පස් යොදා ගත හැකි අතර පස් සමග කොහුබත් මිශ්‍රකර ගතහොත් එය වගා
    මල්ලේ  පරිහරණයට පහසුවක් වන අතර තෙතමනය රදා ගැනීමට උපකාරී වේ.
    ∙ නිවස ආශ්‍රිතව ආලෝකය ලැබෙන ප්‍රමාණය අනුව වගා මල්ල තබන ස්ථානය
    වෙනස්තළ හැක.
  4. වගා රාක්ක
    ∙ ඉහලින් සරනේරු වලින් සම්බන්ධකළ හැකි වන සේ හේත්තුකොට පිහිටුවාගත් රාමු
    දෙකක් මත හරස් අතට පිහිළි පද්ධතියක් සවි කොට වගා රාක්ක සාදා ගත හැක.
    ∙ දැව රාමු මත උණ බම්බු පිහිළි හෝ වඩාත් කල්පවතින සේ G.I බට යොදා නිමවු රාමු මත
    පී.වී.සී. පිහිළි මේ සදහා යොදා ගත හැක. 
    ∙ කොහුබත් හා කොම්පෝස්ට් පොහොර මිශ්‍ර කොට සෑදු මාධ්‍යයෙන් රාක්ක (පිහිළි )
    පුරවා ගන්න.

∙ මාධ්‍යට යොදන ජලයේ වැඩිමනත් කොටස බැස යාමට පිහිළි පහළින් කුඩා සිදුරු සකස්
කර ගන්න.
∙ රාක්ක දෙකක් අතර පරතරය අඩියක් වීම සුදුසුය.

  1. වගා බිත්ති
    ∙ නාගරික නිවස ආශ්‍රිතව පවතින කොන්ක්‍රීට් හෝ ගඩොල්  බිත්ති ඉදිකරන
    මෙහොතේ  ඒවාට සම්බන්ධව පිටතට සවිවී තිබෙන “L” ආකාර යකඩ ආධාරක
    නිර්මාණය කිරීමෙන් වගා බදුන් රැදවීම සදහා ආධාරකයක් පිළියෙල කර ගත හැක.
    ∙ හිස්ව පවතින සිරස් බිත්තියේ ඉඩකඩ මෙහිදී ඵලදායී ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනේ.
  2. බඳුන්වල වගාව
    ∙ බදුන් සකස් කරගැනීමේදී, ලීටර 30-40 ප්‍රමාණයේ බඳුන් තෝරාගන්න.
    ∙ බඳුනේ පතුලේ හා පතුලට අඟල් 2-3 ඉහලින් ජල වහනය පහසු කරවීමට 1”
    ප්‍රමාණයේ සිදුරු 10-12 ක් සාදාගන්න.
    ∙ බඳුනේ පතුලට අඟල් 3-4 ප්‍රමාණයේ ගඩොල් / උළු කැබලි තට්ටුවක් යොදන්න
    ∙ ඉන්පසු බඳුන, බඳුන් මිශ්‍රණයේ මතුපිට (පස්: වැලි: ගොම හෝ කොම්පෝස්ට් 1:1:1
    අනුපාතයට) පුරවා සුදුසු පැළයක් සිටුවා ගන්න.

ගෙවතු වගාවේ පිළිපැදිය යුතු ගොවි උපදෙස් 

හිතකරබෝගසංකලන

∙ විවිධ බෝග රටා අනුගමනය කරමින් බෝග සංකලනයන් ඇතිකල හැකියි.
∙ මේ සඳහා තෝරාගත යුත්තේ හිතකර/මිශ්‍ර බෝගයි.
∙ හිතකර බෝග තෝරා ගත්විට එක් බෝගයක් වගා කිරීමෙන් අනෙක් බෝගයට හානියක් සිදුවන්නෙ නැහැ.

අතුරුබෝගවගාව

∙ බෝග 2ක් හරි වැඩි ගණනක් හරි මාරුවෙන් මාරුවට සකස් කරන ලද පේළි අනුව සමාන අවධානයකින් යුතුව එකම භූමියේ වගා කිරීමයි.

මිශ්‍රබෝගවගාව

∙ බෝග 2ක් හරි ඊට වඩා වැඩි ගණනක් හරි ලෙස නිශ්චිත පේළිසකස් කිරීමක් නැතිව එකම ඉඩකඩක මිශ්‍රව වගා කිරීමයි.

බහුබෝගවගාව

∙ යම් භූමියක වසරක් හෝ යම් නියමිත කාලසීමාවක් තුල බෝග එකකට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් වගා කිරීමයි.

මුළුතැන්ගෙය අසල වගාකළ හැකි බෝග 

එදිනෙදා ආහාර පිසීමේදී නිතරම වගේ අවශ්‍ය වන බෝග නිවසේ කුස්සිය අසලින්ම ඇති ඉඩකඩේ වගා කරන්න.

උදාහරණයක් ලෙස කරපිංචා, රම්පේ, සේර වැනි බෝග හැඳින්විය හැක.

වැඩිපුර තෙතමනය ප්‍රිය කරන වැඩි අවධානයක් යොමුකර රැකබලා ගත යුතු බෝගත් කුස්සිය අසලින් වගා කිරීම සුදුසුයි.

කාබනික පොහොර යොදාගැනීම 

දිරාපත්වන සියළු දෑ කාබනික පොහොර ලෙස සරලව හැඳින්විය හැකියි.

කාබනික පොහොර නිරන්තරව එක්කිරීම පසෙහි ආරක‍ෂාව හා පෝෂණය දිගුකාලීනව රැඳීමට හේතු වෙනවා.

එවිටදිගින් දිගටම බෝග වගා කලත් හොඳ අස්වැන්නක් ලබාගත හැකියි.

කාබනික පොහොර වර්ග:

  1. සත්ත්ව පොහොර
    ∙ ගොම, එළු හා කුකුල් පොහොර ගෙවත්තට එක් කළ හැකියි. මෙම පොහොර බෝගවගා කරන පාත්තිවලට හෝ වල්වලට ප්‍රමාණවත් පරිදි එක්කරන්න.
    ∙ කුකුල් පොහොර යොදා ගන්නේ නම් පොහොර යොදා දින තුනක් පමණ ගෙවුනු පසු පැළ හෝ බීජසිටුවීම කළයුතුයි.
  2. කොළ පොහොර
    ∙ ඉක්මනින් දිරාපත් වන, වැඩි කොළ අස්වැන්නක් ඇති ග්ලිරිසීඩියා ශාක කොළ පොහොර ලබා ගැනීමට වඩාත් සුදුසුයි.
    ∙ කැප්පෙටියා, පිල, කැකුණ, ඉපිල් ඉපිල් හා වල් සූරියකාන්ත වැනි ශාකවල අතුද කොළ පොහොරක් ලෙස හෝ කොම්පෝස්ට් පොහොර ලෙස සෑදීම සඳහා භාවිතා කළ හැකියි.
  3. කොම්පෝස්ට් පොහොර
    ∙ දිරාපත්වන ඕනෑම ද්‍රව්‍යයක් කොම්පෝස්ට් සෑදීම සඳහා යොදාගත හැකියි. උදා :-
    – ගෙවත්තේ එකතුවන වියළි ශාක පත්‍ර
    – ගලවා දමනු ලබන වල් පැළෑටි
    – කුස්සියෙන් ඉවත්කරන එළවළු හා පලතුරු ශේෂ
    – පොල් කුඩු හා තේ කොළ
    – ලිපෙන් ඉවත් කරන අළු
    – වැටවල් හා ගස් කප්පාදු කිරීමෙන් ලැබෙන කොළ
    – සත්ත්ව වසුරු
  4. ගැඩවිලි පොහොර
    ඔබේ ගෙවත්තෙත් ගැඩවිලූන් රැ ගැඩවිලි පස් දකින්න ලැබෙනවා නම් එය ගෙවත්තේ පස සරු බවට සාධකයක්.  

කොම්පෝස්ට් බැරලයක් සකසා ගෙන පොහොර ලබාගැනීම 

∙ මෙම ක්‍රමයට කොම්පෝස්ට් නිපදවීම සඳහා අඩිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත්කරන ලද බැරලයක් හෝ වෙනත් භාජනයක් භාවිතා කල හැකියි.
∙ කොම්පෝස්ට් සාදන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වයට ඔක්සිජන් වායුව ලබාදීම සඳහා බැරලයේ බඳ වටේට සිදුරු සකස් කළ යුතුයි. මේ ආකාරයට සකස්කළ කොම්පෝස්ට් බැරල් ඔබට වෙළඳපොලෙන් මිලදී ගැනීමටත් පුළුවන්.
∙ කොම්පෝස්ට් බැරලයට ගෙවත්තේ එකතුවන කොළ රොඩු, මුළුතැන්ගෙයි අපද්‍රව්‍ය හා අළු දිනපතාම එකතු කරන්න. බැරලය තුළ කොම්පෝස්ට් නිපදවීමට ප්‍රමාණවත් තරම් තෙමනයක් ඇතිවන සේ ජලය එකතු කරන්න.
∙ සති තුනක් පමණ ගතවුනාට පසුව බැරලය සෙන්ටි මීටර් 15ක් පමණ පොළොවෙන් ඔසවා ගල් කිහිපයක් මත තබන්න. එවිට ඒවන විට කොම්පෝස්ට් බවට පත්වෙලා තියෙන කොටස ප්‍රයෝජනයට ගත හැකියි.
∙ බැරලය එසේම තිබියදී හෝ නැවත වරක් පෙර සේ තබා අමුද්‍රව්‍ය පිරවීම හා වරින්වර කොම්පෝස්ට්ලබාගැනීම කළ හැකියි. 

ඉහත සදහන් කර ඇත්තේ ගෙවතු වගාව පිළිබද www.saubagya.lk වෙබ් අඩවියේ දක්වා ඇති වැදගත් කරුණුය. 

කුඩා ඉඩක ඔබටත් ඔබේ ආහාර බෝග වගා කර ගැනීමට උනන්දු කළ යුතු යැයි අපි කල්පනා කරන්නෙමු. නිර්මාංශ ඔබට පහසුවෙන් තම ආහාර ගෙවත්තෙන්ම සපයා ගැනීමට හැකියාව උදාවීමත්, ඔබගේ මානසික සතුටත් ගෙවතු වගාව ඔස්සේ ඔබට ලැබෙනු ඇත.

විශේෂයෙන් කොවිඩි-19 වැනි වසංගත පවතින කාලවලදී, අගලුවැටුණු නිවසක විවිධත්වය ළගා කර ගැනීමටත්, පෝෂ්‍යදායී ආහාර වේලක් සකසා ගැනීමටත් ගෙවත්තේ වාග කෙරෙන එළවළු පළතුරු ඔබට නිතැතින් සහය වනු ඇත.

Meatless Monday Sri Lanka Team එක ඔබට මේ පණිවුඩය සිහපත් කරනුයේ නිර්මාංශ ඔබ මෙම කටයුත්තට වඩා ප්‍රිය කරන බව හැගී යන නිසාය. දැනටමත් ඔබ සෞභාග්‍ය උදාකරන ඵලදායී ගෙවතු වගාවක හිමිකාරිනියක හෝ හිමිකරුවකුනම් ඔබත් සතුටු වන්න. එසේ නොවන්නේනම් අදම ඒ සදහා ක්‍රියාත්මක වන්න. මෙවැනි උත්තේජයක් නැවත ඔබට ලැබීමට මෙවැනිම පීඩාවක් නැවත පැමිණෙනතුරු බලා සිටිය යුතු නැත. 

ඔබේ ගෙවත්තෙන් සකසා ගන්නා නිර්මාංශ ආහාරවේලක් වෙතොත් අපට ඒ අහාර වේල ගැන තොරතුරු එවන්න. එය අපේ ප්‍රයත්නයට අස්වැසිල්ලකි. 

 රමේෂ් වරල්ලෙගම 

පැළයක් සිටවමු ! අලුත් අවුරුද්ද සමරමු !

පැළයක් සිටවමු ! අලුත් අවුරුද්ද සමරමු !

සකල ලෝ වැසියන් සිටිනුයේ දෙලොවක් අතරය. අලුත් අවුරුද්දක් සිහිපත්වන තැනකට සමාජ වටපිටාව සැකසී නැත. කොරෝනා වසංගතය මුලු ලොවටම අගුලු දා තිබේ. මිනිස්සු ජීවිත අපේක්ෂාව පිළිබද සිහින දකිති.  

සිංහල-හින්දු අලුත් අවුරුද්ද අදට යෙදී ඇත්තේ ලොවම නිසල වී අගුලු වැටී ඇති මොහොතකය. අලුත් අවුරුද්දේ සංස්කෘතික හර පද්ධතීන් යා වන්නේ එකිනෙකා අතර සබැදියාව යා කරමිනි. 

පවුල, ගම, රට සහ මුලු මහත් ජාතියක්ම එකම මොහොතක එකට එක්ව නැකතට කටයුතු කරමින් අවුරුදු සැමරීම සිරිතය. හැමදාමත් වගේ පවුලේ සියලු දෙනා එකට එක්වන්නේ අලුත් අවුරුද්දටය. 

වෙනදා මෙන් නොව දැන් මාසයක පමණ කාලයක සිට පවුලේ සියලු දෙනා සිටිනුයේ එකටය. ඊට හේතුවී ඇත්තේ කොවිඩ්-19යි. අවුරුදු සැමරීම සදහා මුලිකවම සිදුවන පවුලම එකට එක්වීම සිදුවුවද, පවුලේ සැමටත් ඥාති හිත මිත්‍රාදීන්ටත් අද දින අවුරුදු ප්‍රීතියෙන් සැමරීමට නම් හැකියාවක් නැත. 

වෙනදා මෙන්, මහා පරිමාණයෙන් අවුරුදු මේස අද දින හැඩ වන්නේ නැත. ලොවම නිසොල්මන්වී මියැදෙන, මිනිසුන්ගේ විලාපයට සවන් යොමු කළ මොහොතක මෙරට සංස්කෘතික හර පද්ධතීන්ට ගරු කරන ජනතාව චාමෙට අවුරුදු සැමරීම කළද එහි ප්‍රීති ප්‍රමෝදයන් ඉතා අල්පව පවත්වාගනු නිසැකය.

නිර්මාංශ දිවි පෙවතක අරුත අන් කවරදාටත් වඩා මුළු ලොවටම දැනෙනන්ට වුයේ මෙම අදුරු වසංගතය ගෙයි දොරකඩට පැමිණ විටය. කොවිඩ්-19 මාරය දොරට තට්ටුකරන සෑම විටම ස්වභාව ධර්මයට එරෙහිවු වාරයන් ඇත්දැයි අපේ සිත අපගෙන්ම ප්‍රශ්න කරනවා නියතය. 

සත්ත්ව අහාරවල ආදීනව මෙවන් වසංගතයක් පැතිරයාම දක්වා ඛේදනීය තත්ත්වයකට පත්විය හැකියැයිද මතවාදී සංවාදයක් මෙම සිද්ධි දාමය පිටුපස දැනටත් කතාබහ වෙමින් තිබේ. කෙසේ වෙතත් දැන් මොහොතකට ඒ සියල්ල අමතක කරන්න.

පළමුව නිර්මාංශ (Vegan) දිවි පෙවතක් ගතකරන ඔබ සියලු දෙනාට නිර්මාංශ සදුදා ශ්‍රි ලංකා (Meatless Monday Sri Lanka Team) කණ්ඩායමේ අපි 2020 සුබම සුබ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා! යි ප්‍රාර්ථනා කරන්නෙමු.

දෙවැන්න අපේ පණිවුඩයයි. ඒ ඔබ ශාකජනක ආහාර ලෝලීන් ලෙස මෙවර අලුත් අවුරුද්ද වෙනුවෙන් කළ හැකි පුංචිම පුංචි වැඩක් තිබේ. 

අලුත් අවුරුද්දට වැඩ ඇල්ලීමේ නැකත යෙදිලා තියෙන්නෙ අද (13) අපරභාග 10.43ට නැගෙනහිර බලා , ලබන 19 වැනිදා පුර්වභාග 11.38 දකුණු දිශාව බලා පැල සිටවීමේ නැකත කියලා වෙනම නැකතකුත් තියෙනවා. 

සමහරු මෙම නැකැත් අකුරටම පිළිපදින්නො වෙති. තවත් සමහරුන්ගේ හිතේ නැකත, ජීවිතයේ නැකත බවට පෙරලා ගත්තෝ වෙති. කෙසේ වෙතත් අපේ යෝජනාව ඔබේ ගෙවත්තේ කුඩා ඉඩක් අද දිනයේ අලුතින් පැළයක් සිටුවීම සදහා යොදාගන්න කියන පුංචිම පුංචි ඉල්ලීමයි. 

ඵල දරණ එළවළු පැළයක්, ඒ එක්ක ඔබට ප්‍රයෝජනවත් ඖෂධ පැළයක් වුවත් සිටුවන්න පුළුවන්. එය මේ අලුත් අවුරුද්දෙ ඔබේ මුළුතැන්ගෙය නැවුම් එළවළු සුවද හමන ගුණාත්මක ආහරවේලකට තවත් ශක්තියක්වේවි.

එහෙනම් ඔන්න මම නම් මගේ ආදිත්‍ය පුතාට කියලා, අපේ වැඩේට ආරම්භයක් ගත්තා. ඔබත් මේ 2020 අලුත් අවුරුද්දෙ හොද වැඩකින් වැඩ අල්ලලා, ජීවිතය සෞඛ්‍ය සම්පන්න, ආරක්ෂිත දිවි පෙවතකට අලුත් ආරම්භයක් ගන්න.

නිර්මාංශ ඔබට සුබම සුබ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා ! 

මම රමේෂ් වරල්ලෙගම