ශාක පදනම් කරගත් ආහාර සහ පෝෂණය

ශාක පදනම් කරගත් ආහාර සහ පෝෂණය

පෝෂණවේදී සහ ආහාරවේදී ලසිකා ජයමහ සමග Meatless Monday කණ්ඩායමේ සුරම්‍යා හෙට්ටිආරච්චි අතර පැවැත්වූ  විශේෂ වීගන් දින සජීව මාර්ගගත සංවාදය ඇසුරෙනි.

“Meatless Monday” යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මස් මාංශ පරිභෝජනය අවම කිරීමේ පරමාර්ථය වෙනුවෙන් ලොව පුරා ක්‍රියාත්මක වන ව්‍යාපෘතියකි. ශාක මත පදනම් වූ ආහාර රටාව තුලින් පරිසරට, සෞඛ්‍යයට සහ සමස්ත ලෝකයටම ඇති ප්‍රතිලාභ පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම මෙම ව්‍යාපෘතියේ එක් අරමුණක් ලෙස සැලකිය හැකිය. වීගන් යන සංකල්පය පිළිබඳව සලකා බැලීමේදී එය ආහාර රටාවකට පමණක් සීමා නොවූ ජීවන රටාවක් ලෙස හැඳින්විය හැක. වීගන් ජීවන රටාව අනුගමනය කරන පුද්ගලයින් මස් මාංශ, බිත්තර, කිරි, මී පැණි යන ඕනෑම සත්වයින් සම්බන්ධ ආහාර සහ අනෙකුත් නිෂ්පාදන පරිභෝජනයෙන් වැළකී සිටී. මෙය වඩාත් තිරසාර, මානුෂීය සහ කෘරත්වයෙන් තොර අපූරු ජීවන රටාවක් වන නමුත් එය සෑම විටම පහසු කාර්යයක් නොවේ. එය කායික සහ මානසික පුහුණුවක් අවශ්‍ය ක්‍රියාවලියකි.

“Meatless Monday” ව්‍යාපෘතිය තුලින් මාංශ මත පදනම් වූ ආහාර රටාවක සිට ශාක මත පදනම් වූ ආහාර රටාවක් කරා පරිවර්තනය සඳහා අවශ්‍ය සහයෝගය උපරිම ලෙස ලබා දීමට අපේක්ෂා කරනු ලබයි. එම ගමනේදී “Meatless Monday” කණ්ඩායමට “2020 ලෝක වීගන් දිනය” සුවිශේෂී දිනයක් ලෙස  හැඳින්විය හැකි අතර එයට ප්‍රධානතම හේතුව වුයේ වීගන් හෝ නිර්මාංශ (වෙජිටේරියන්) ආහාර රටාව සමග බැඳුනු සෞඛ්‍ය ගැටළු එසේ නැත්නම් පෝෂණ ගැටළු පිළිබඳව සාකච්චා කිරීමට සහ ගැටළු නිරාකරණය කරගැනීමට අවස්ථාවක් සැලසීමයි. වීගන් ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ඉතා වැදගත් කතාබහකට “Meatless Monday Sri Lanka” කණ්ඩායම විසින් ලසිකා ජයමහට ආරාධනය කරන්නට යෙදුනා. ඇය වෘත්තියෙන් ලියාපදිංචියලත් පෝෂනවේදියකු සහ ආහාරවේදියකු ලෙස ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සභාවෙහි  සහ එක්සත් ජනපදයේ ආයතනයක් වන Association of Nutrition -UK හි ලියාපදිංචි වී ඇති අතර දැනට කොළඹ ඩර්ඩන්ස් පෞද්ගලික රෝහලේ සේවයේ නිරතව සිටී. ඇය පෝෂණය සහ සම්බන්ධ පර්යේෂණ කටයුතු වල නියැළී සිටින අතර ශරීර ස්කන්ධය පාලනය පිළිබඳව සායන පැවැත්වීම, ශරීර සෞඛ්‍යය පිලිබඳ දැනුවත් කිරීම් වැනි කාර්යයන්වලද නිරත වෙයි. එසේම ඇය ලෝක බාලදක්ෂිකා සංගමයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙක් ලෙස එහි සෞඛ්‍ය සහ පෝෂණය පිලිබඳ මගපෙන්වීමට ක්‍රියා කිරීම සුවිශේෂී කරුණක් වේ. 

“ශාක මත පදනම් වූ ආහාර” යනු කතාකිරීමට පහසු මාතෘකාවක් නොවේ. මක්  නිසාද යත් අප කුඩා කල සිටම අසා තිබුන ආකාරයට එදිනෙදා ආහාර වේලට එකතු කරගත යුතු ආහාර වර්ග අතරට මාංශ පදනම් කරගත් ආහාරද අන්තර්ගත වී තිබීමයි. එමනිසා මේ පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් සහ පලපුරුද්දක් ඇති ලසිකා ජයමහ සමග සාකච්චා කර පහත ගැටළු විසඳා ගැනීමට අපට හැකි විය. 

  • සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකු සඳහා අවශ්‍ය දෛනික පෝෂණ කොටස් මොනවාද?

පුද්ගලයෙකුගේ දෛනික ක්‍රියාකාරීත්වයට ප්‍රධාන වශයෙන්ම ශක්තිය අවශ්‍ය වන අතර එය අප කැලරි ලෙස හඳුන්වයි. එසේම ප්‍රෝටීන්, විටමින්, ඛනිජ ලවණ සහ ජලය යන පෝෂණ අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීම මූලික වේ. එක් එක් පුද්ගලයන් විසින් සපුරා ගත යුතු පෝෂණ කොටස් ප්‍රමාණය එම පුද්ගලයින් ගත කරන ජීවන අවධිය අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස ළදරු, ළමා, මුල් ළමාවිය, නවයොවුන්, වැඩිහිටි, ගර්භනී, වයෝවෘද වැනි විවිධ ජීවන අවධි තුලදී ලබා ගත යුතු පෝෂණ කොටස් විවිධ වේ. එසේම පෝෂණ අවශ්‍යතාව එක් එක් පුද්ගලයාට සුවිශේෂී වන අතර ඔවුන්ගේ දෛනික ක්‍රියාකාරකම් මත පෝෂණ අවශ්‍යතාව තීරණය වේ.  විවිධ මුලාශ්‍ර තුල පොදු පෝෂණ අවශ්‍යතාවන් පිලිබඳ අදහස් ඉදිරිපත් වී තිබුනත් සෑම පුද්ගලයෙකුටම පොදු නිර්දේශයක් නැත. එක් පුද්ගලයෙකුට ගැලපෙන පෝෂණ අවශ්‍යතාවයන් තවත් පුද්ගලයෙකුට ඒ ආකාරයෙන්ම නොගැලපේ. එය පුද්ගලයාගේ ජීවන අවධිය, ශරීර ස්කන්ධය, ශරීර සංයුතිය, සමාජ ආර්ථික තත්වයන්, විශ්වාසයන් වැනි විවිධ සාධක මත පෝෂණ අවශ්‍යතාව තීරණය වේ.

  • වීගන් ආහාර රටාව යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?

ප්‍රධාන වශයෙන්ම වීගන් ආහාර රටාව යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ශාක මත පදනම් වූ ආහාර පමණක් ආහාරයට එකතු කරගැනීමයි. මෙහිදී ආහාර වේලට ධාන්‍ය වර්ග, එළවලු, පලතුරු සහ පැස්ටා වැනි දේ අන්තර්ගත වේ. 

  • වෙජිටරියන් හෝ වීගන් ආහාර රටාව සමග බොහෝ පුද්ගලයන්ට ඇති ප්‍රධානම ගැටලුව පෝෂණ අවශ්‍යතා සපුරාලීමයි. වීගන් ආහාර රටාවට යොමු වීම තුලින් මාංශ අඩංගු ආහාර වේලකට සමාන පෝෂණ අවශ්‍යතාවක් සපුරා ගැනීමේ අවස්ථාව තිබේද? 

ඒ සඳහා සතුටුදායක පිළිතුරක් දෙන්න පුළුවන්. ඇත්තෙන්ම වීගන් හෝ වෙජිටරියන් ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන පුද්ගලයෙකුට තම පෝෂණ අවශ්‍යතාව සපුරා ගැනීමට හැකියාවක් ඇත. නමුත් එය තීරණය වෙන්නේ ඔබ එය සිදු කරන ආකාරය අනුවයි. ඔබ නිවැරදිව ආහාර රටාව අනුගමනය කරන්නේ නම් අනිවාර්යයෙන්ම ඔබට අවශ්‍ය පෝෂණ අවශ්‍යතාව සපුරා ගත හැකිවන අතරම ශාක මත පදනම් වූ ආහාර රටාවක් තුලින් ලබාගත හැකි අනෙකුත් අමතර ප්‍රතිලාභ වලටද හිමිකම් කිව හැකිය. එසේම ඔබ නිවැරදි ලෙස ආහාර රටාවට යොමු නොවුනහොත් එය ඔබේ සෞඛ්‍යයට අහිතකර ලෙස බලපෑම් කිරීමේ අවධානමක්ද පවතින බව මතක තබා ගත යුතුය.

  • නිවැරදි ලෙස ආහාර රටාවට යොමු නොවුනහොත් හෝ ඒ පිලිබඳ දැනුවත්භාවය නොමැති වීම තුලින් ඔවුන්ට ඇතිවන අවධානම් හෝ අභියෝග මොනවාද?

ප්‍රධාන වශයෙන්ම එම පුද්ගලයාට අත්‍යවශ්‍ය පෝෂණ කොටස් නොලැබී යාමේ අවධානමට ලක් විය හැක. විශේෂයෙන් ප්‍රෝටීන් ආහාරයට එකතු කරගැනීම වැදගත් වේ. එසේම, විටමින් සහ ඛනිජ ලවණ යටතට අයත් වන විටමින් D, විටමින් B12, යකඩ, ඔමෙගා 3, සින්ක්, කැල්සියම්, අයඩින්, සෙලේනියම් සහිත මුලාශ්‍ර ආහාරයට එකතු කරගැනීම පිළිබඳව අවබෝධයෙන් සිටීම වැදගත් කරුණකි.   

  • අපට අවශ්‍ය සියලු පෝෂණ කොටස් නිවැරදිව සපුරා ගන්නේද යන්න දැනගත හැක්කේ කෙසේද? 

ප්‍රයෝගික ක්‍රමය වන්නේ මෙම සියලු පෝෂණ කොටස් අන්තර්ගත ආහාර වර්ග නිතර තම ආහාර වේලට එකතු කරගැනීමට වග බලා ගැනීමයි. එසේ නැතහොත්, ඔබේ ශරීරයෙන් ඔබට ලබාදෙන සලකුණු සහ පණිවිඩ ඔස්සේ ඔබේ පෝෂණ අවශ්‍යතාව සපුරාලීම පිලිබඳ යම් අවබෝධයක් ලබා ගත හැක. උදාහරණයක් ලෙස විඩාව සහ තෙහෙට්ටුව වැනි ලක්ෂණ තුලින් ඔබේ පෝෂණ අවශ්‍යතාවයේ හිඟ කමක් දක්වනවා විය හැක. එවැනි අවස්ථා වල එය පරීක්ෂා කිරීමක් සිදු කරගත හැක. ඒ සඳහා රුධිර පරික්ෂාවක් කරගත හැකිය. නමුත් ඔබට රෝග ලක්ෂණයක් හෝ ශරීරයේ දුර්වලතාවයක් නොමැතිව නිතර රුධිර පරීක්ෂාවන් කරගැනීම අවශ්‍ය නොවේ. එසේම යකඩ, විටමින් D12, විටමින් D පරීක්ෂාවන් ද ඔබට අවශ්‍ය පෝෂණ කොටස් නිවැරදිව ලැබෙනවද යන්න මැන ගත හැකි මිනුම් දර්ශකයන්ය. 

  • මෙම අත්‍යවශ්‍ය පෝෂණ කොටස් ශරීරයට ලබාගත හැකි ශාකමය ආහාර වර්ග මොනවාද?

විටමින් B12 සහිත ශක්තිජනක කිරි සහ යීස්ට් සාරය දිනකට වරක් හෝ දෙවරක් ආහාරයට එකතු කරගැනීම, B12 අඩංගු ආහාර අතිරේකයක් ලබා ගැනීම. විටමින් B12, විටමින් D, සෙලිනියම් සහ අයඩින් අඩංගු මල්ටිවිටමින් වර්ගයක් ලබා ගැනීම තුලින් එදිනෙදා අවශ්‍ය පෝෂණ කොටස් පසුවෙන් සපුරා ගනිමින් ශාකමය ආහාර රටාවක් ගත කිරීමට හැකියාව ඇත.

  • මස් මාංශ ආහාරයට ගත් යම් පුද්ගලයෙකුට ශාකමය ආහාර රටාවකට පරිවර්තනය වීමට අවශ්‍ය නම් එයට ක්ෂණිකව පරිවර්තනය වීම සුදුසුද? එසේ නැත්නම් එසේ පරිවර්තනය වීමට සුදුසුම ක්‍රමය කුමක්ද? 

ආවේගශීලී පරිවර්තනයකට වඩා ක්‍රමක්‍රමයෙන් පරිවර්තනය වීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ. ඔබ කලින් මාංශ ආහාරය ගත් පුද්ගලයෙක් නම් ඔබේ ශාකමය ආහාර පරිභෝජනය දුර්වල මට්ටමක තිබිය හැකිය. එවිට ක්‍රමයෙන් ශාකමය ආහාර වැඩි වැඩියෙන් ආහාරයට එකතු කරගැනීම තුලින් මාංශ ආහාර ක්‍රමානුකූලව අඩු කරමින් ශරීරයට එම වෙනසට පරිවර්තනය වීමට කාලය ලබා දීම තුලින් තිරසාර ලෙස එසේ නැත්නම් දීර්ඝ කාලීනව එම ආහාර රටාව අනුගමනය කිරීමට පහසු වන අතර එය ඔබේ සාමාන්‍ය ජීවන රටාව බවට පත් වනු ඇත. එසේ නොවී ක්ෂණිකව එක් ආහාර රටාවකින් තවත් ආහාර රටාවකට මාරු වීමේදී ටික කාලයකින් එය අපහසු වී  අතරමග නතර කිරීමට සිදු විය හැක.  

  • “Meatless Monday” ව්‍යාපෘතියෙහි අභිප්‍රාය වනුයේ එම තිරසාර පරිවර්තනයට සහයෝගය ලබාදීමයි. වර්තමානයේ ඇතිවී තිබෙන කොවිඩ්-19 වසංගත තත්වය හමුවේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව තර්ජනයට ලක් වී ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් සපයාගත් ආහාර වර්ග සපයා ගැනීම සීමා වී ඇත. මෙම තත්වය වීගන් හෝ වෙජිටරියන් ආහාර රටාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

අනෙක් ආහාර රටාවන් අනුගමනය කරන පුද්ගලයන්ට වඩා ශාකමය ආහාර වලට හුරු වුන පුද්ගලයන්ට මෙම සීමාවන්ට මුහුණ දීම පහසුයි. ශාක මත පදනම් වූ ආහාර ඝනයට අයත් වන ධාන්‍ය, පැස්ටා වැනි ආහාර වර්ග වැඩි කාලයක් ගබඩා කර තබා ගත හැකි නිසා ඔවුන්ට ආහාර සපයා ගැනීම යම්තාක් දුරකට පහසු වනු ඇත. 

එසේම අනෙකුත් එළවලු, පලතුරු සහ පලා වර්ග තම ගෙවත්තේ වවා ගැනීම සහ ඒවා ආහාරයට එකතු කරගැනීම තුලින් පෝෂ්‍යදායී සම්පුර්ණ ආහාර වේලක් භුක්ති විඳීමට ඔවුන්ට අවස්ථාව සලසා ගත හැක. තමාගේ පරිභෝජනයට අවශ්‍ය ආහාර භෝග ගෙවත්තේ වගා කරගැනීම ඉතාමත් වටිනා ක්‍රියාවක්. ඔබ උදැසන හිරුඑළියේ ගෙවතු වගාවට යොමු වෙනවා නම් අතිරේක වාසියක් ලෙස ඔබට අවශ්‍ය විටමින් D සපුරා ගැනීමටද හැකියාවක් ලැබේ. 

  • කුඩා දරුවන් අතර මේ ශාකමය ආහාර රටාවන් කෙරෙහි නැඹුරුවක් ඇතිවී තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම දෙමාපියන්ට දරුවන්ගේ පෝෂණ අවශ්‍යතාවන් සැපිරීම සහ එහි යෝග්‍යතාව පිලිබඳ යම් ගැටලුකාරී ස්වභාවයක් ඇති විය හැක. එසේ පාසල් යන වයසේ පසුවන දරුවන් ශාකමය ආහාර රටාවකට හුරුවීමට කැමැත්තක් ඇති නම් එය සුදුසුද?       

ළමයින්ට ශාකමය ආහාර රටාවක් අනුගමනය කිරීමට කැමැත්තක් සහ පෙළඹීමක් ඇති නම් එවැනි ආහාර රටාවට යොමු වීමේ කිසිඳු ගැටළුවක් නැහැ. ඒ පිළිබඳව ඔවුන්ට බලපෑම් කිරීම සහ විරුද්ධ වීමට වඩා දෙමව්පියන් වශයෙන් දරුවන්ගේ පෝෂණ අවශ්‍යතාව සහ සමබර පෝෂණය පිලිබඳ දැනුවත් කිරීමත් එයට සහයෝගය දැක්වීමත් ඉතාමත් වැදගත් වේ. මක් නිසාද යත්, වැඩෙන වයසේ දරුවන්ට ඉහල පෝෂණ අවශ්‍යතාවයක් පවතින බැවිනි. ආහාර වේලට එකතු කරගත යුතු ආහාර වර්ග පිලිබඳ දැනුවත් වීම තුලින් පෝෂණීය ශාකමය ආහාර වේලක් ලබා ගැනීමට ඔවුන්ට හැකි වනු ඇත.

වීගන් සමාජය සහ බ්‍රිතාන්‍ය ආහාරවේදීන්ගේ සංගමය අතර ඉතාම සමීප සම්බන්ධතාවයක් පවතින අතර ඔවුන්ගේ විශ්වාසය නම් ශාකමය ආහාර රටාවක් අනුගමනය කිරීම තුලින් ඕනෑම ජීවන අවධියක පසුවන පුද්ගලයෙකුට අවශ්‍ය සියලු පෝෂණ කොටස් සපුරා ගත හැකි බවයි. එනිසා දරුවන්ට එය අත්හදා බැලීමට ඉඩදීම යෝග්‍ය වන අතර දෙමව්පියන් වශයෙන් ඔවුන්ට අවශ්‍ය පෝෂණ කොටස් සපුරාලීමට වග බල ගත යුතුය. දරුවාගේ පෝෂණ අවශ්‍යතාව පිලිබඳ දැනුවත් වීම සහ විකල්ප හඳුනාගැනීම තුලින් දරුවාට ලබා දිය යුතු ආහාර පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ. මේ අවස්ථාවේදී ආහාරවේදී සහ පෝෂණවේදී මාර්ගෝපදේශය ලැබීම වඩා යෝග්‍ය වේ.             

  • ශ්‍රී ලංකාව දෙස බැලීමේදී, ශාක මත පදනම් වූ ආහාර රටාවකට හුරු වීම කෙතරම් පහසුද? ආහාරවේදියෙකු සහ පෝෂණවේදියෙකු ලෙස ඔබේ අදහස.

ශ්‍රී ලංකාව තුල ශාක මත පදනම් වූ ආහාර රටාවකට යොමු වීම ඉතාම පහසු කාර්යයක්. අනෙක් රටවල් වලට සාපේක්ෂව අප රට තුල විශාල ආහාර තේරීම් ප්‍රමාණයක් දැකිය හැක. දේශීය ආහාර වර්ග වල ඇති පෝෂණ ගුණය ගණනය කල නොහැකි තරම් විශාලයි. සමහර ආහාර බෝග වල වර්ගීකරණයන් විශාල ප්‍රමාණයක් පවතී. ශ්‍රී ලංකික ආහාර රටාව තුල වීගන් හෝ වෙජිටරියන් නොවුනත් ආහාර බෝග සුලබ වීම සහ එහි පහසුව නිසා නොදැනුවත්වම ශාකමය ආහාර රටාවන්ට යොමු වන අවස්ථා බොහොමයි. උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ සම්ප්‍රදායික කැවිලි බොහොමයක් වීගන් වීම සුවිශේෂත්වයක් වන අතර එවැනි රටක ජීවත් වීමට ලැබීමද භාග්‍යයක් ලෙස සැලකිය හැකියි.

  • ශාකමය ආහාර රටාවක් තිරසාර ලෙස එසේ නැත්නම් දීර්ඝ කාලීනව අනුගමනය කිරීම යථාර්තයක් ලෙස ඔබ සිතනවාද?

ඔබ ආහාරයට එකතු කරගන්න ආහාර පිළිබඳව අවබෝධයක් ඇත්නම් සහ ඔබ විසින් විවිධ වර්ගයේ ආහාර වර්ග පරිබෝජනයට එකතු කරගන්නේ නම් එය අනිවාර්යයෙන්ම දීර්ඝකාලීනව අනුගමනය කල හැකියි. අපේ රට තුල එක් ආහාර වර්ගයක විශේෂයන් විශාල ප්‍රමාණයක් දැකිය හැකි අතර ඒවා පිළියෙළ කරගත හැකි ආහාර වට්ටෝරුද විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ව්‍යංජනයක් ලෙස මිරිසට, කිරට, තෙලට, තැම්බීම, ගැඹුරු තෙලේ බැදීම වැනි විවිධාකාරයෙන් ආහාරයට එකතු කරගැනීමේ අවස්ථා ඇත. එවිට සාමාන්‍ය බත් සහ ව්‍යංජන වුවත් පීඩාවකින් සහ ආයාසයකින් තොරව ආහාරයට ගැනීමට හැකි වේ. එසේ නිවැරදිව ශාකමය ආහාර රටාවකට හුරු වීමෙන් අවශ්‍ය පෝෂණ කොටස් සහ අනෙකුත් සෞඛ්‍යමය වාසි ලඟා කරගත හැකිය.

  • වීගන් හෝ වෙජිටේරියන් ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන පුද්ගලයන්ට සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රෝටීන් සහ මාංශ වලට විකල්ප දුලබ නිසා බොහෝවිට සෝයා ආශ්‍රිත ආහාර වර්ග වැඩි වශයෙන් ආහාර වේලට එකතු කරගැනීමට පෙළඹේ. උදාහරණ ලෙස සෝයාමීට්, ටෝෆු, සෝයා කිරි වැඩි වශයෙන් ආහාරයට ගනී. මෙසේ සෝයා වැඩි වශයෙන් ආහාරයට ගැනීම සුදුසුද?  

සෝයා ආහාරයට ගැනීමේ හොඳ මෙන්ම නරක පිළිබඳව විවිධ අදහස් ඉදිරිපත් වන නමුත් සෝයා යනු ඉතාමත් පෝෂණීය ආහාරයකි. ඔබ වීගන් හෝ වෙජිටේරියන් නම් සෝයා යනු ඔබේ ආහාරයට එකතු කරගත යුතු පෝෂ්‍යදායී ආහාර වර්ගයකි. මගේ මතයට අනුව ඔබට සුවිශේෂී සෞඛ්‍යමය තත්වයක් හෝ ගැටළුවක් නැත්නම් සෝයා ආහාරයට එකතු කරගැනීමේ පොදු ගැටළුවක් නැති බවයි. ඔබ සෝයා ආහාර වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනවා නම් ඕනෑම සෝයා ආහාර වර්ගයක් ඔබේ ආහාරයට එකතු කරගත හැකියි. නමුත් ඔබ සෝයා ආහාර වලට එතරම් ප්‍රිය නැත්නම් ඔබට වෙනත් විකල්ප ආහාරයකට යාමේ කිසිඳු ගැටළුවක් නැත. 

  • “බුද්ධිමත් ආහාර පරිභෝජනය (intuitive eating)” යන සංකල්පය කුමක්ද? එහි යෝග්‍යතාව කෙසේද?

බුද්ධිමත් ආහාර පරිභෝජනය යනු තම ශරීරයේ අවශ්‍යතාවන් අවබෝධ කරගෙන ආහාර පරිභෝජනය කිරීමයි. එය අවබෝධයෙන් යුතුව සහ සමබර ලෙස ප්‍රගුණ කිරීම වඩා යෝග්‍යයි. එසේ නැතිවුවහොත් ඔබට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වැඩියෙන් හෝ අඩුවෙන් පෝෂණය ලැබීම සිදු විය හැකිය. සමබරතාව පවත්වාගෙන යාම ඉතා වැදගත්.

  • අපට විවිධ මූලාශ්‍රයන් තුලින් දිනපතා විවිධ ආහාර නිර්දේශයන් සහ ප්‍රමාණයන් දක්නට ලැබේ. එම නිර්දේශයන් සෑම පුද්ගලයෙකුටම යෝග්‍යද? එවැනි තොරතුරු මත පමණක් පදනම්ව තම ආහාර රටාව තීරණය කිරීම උචිතද?                   

මේ හා සම්බන්ධ තොරතුරු මූලාශ්‍රයන් සුලබයි. බොහෝ පුද්ගලයන් පෝෂණය යන්න සාමාන්‍ය සහ සැමට පොදු දෙයක් ලෙස අවබෝධ කරගෙන සිටී. නමුත් එය එසේ නොවේ. ඔබ යම් මූලාශ්‍ර තුලින් තොරතුරු ලබන්නේ නම් එහි නිරවද්‍යතාව සහ විශ්වසනීය බව පිලිබඳ සැලකිලිමත් විය යුතුයි. උදාහරණයක් ලෙස සුදුසුකම් සහ පළපුරුද්ද සහිත පෝෂණවේදීන්, ආහාරවේදීන් සහ පිළිගත් ආයතන විසින් පලකරන තොරතුරු පමණක් පරිශීලනය කිරීම යෝග්‍ය වේ. එක පුද්ගලයෙකුට ගැලපෙන ආහාර වර්ග සහ ප්‍රමාණය තවත් පුද්ගලයෙකුට එලෙසම නොගැලපෙන අතර එය එක් එක් පුද්ගලයාගේ කායික ලක්ෂණ සහ හැසිරීම් මත වෙනස් වේ.    

වීගන්, නිර්මාංශ(වෙජිටේරියන්) හෝ ඕනෑම ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන පුද්ගලයෙකුට ඉතාමත් වැදගත් කරුණු  බොහොමයක් මෙම සාකච්චාව තුල කතාබහට ලක් වුන අතර එමගින් බොහෝ පුද්ගලයන්ට සුලබව ඇති ගැටළු කිහිපයක් විසඳා ගැනීමටද හැකි විය. මෙවැනි වටිනා උපදේශනයක් ලබාදීම පිලිබඳ පෝෂණවේදී සහ ආහාරවේදී ලසිකා ජයමහ මෙනවිය කෙරෙහි “Meatless Monday” කණ්ඩායමෙහි ඉමහත් ස්තුතිය පළ කරන අතර ඉදිරිදිනක තවත් මෙවැනි හරවත් කතාබහක් තුලින් වීගන් ආහාර රටාව අනුගමනය කරන සහ ඒ කෙරෙහි ඇල්මක් ඇති පුද්ගලයන් දැනුවත් කිරීමට අප කණ්ඩායම අපේක්ෂා කරන්නෙමු.     

අවසාන වශයෙන් මෙම කතාබහේදී ඉස්මතු වූ වැකියක් තුලින් ශාක පදනම් කරගත් ආහාර සහ පෝෂණය යන තේමාව සංක්ෂිප්ත කරන්නෙමු. “එක් ප්‍රමාණයක් සියල්ලන්ටම නොගැලපේ”. එනම් අප ගන්නා ආහාර වර්ග සහ ප්‍රමාණ සැමටම එක සමාන නොවන අතර එය එක් එක් පුද්ගලයා අනුව වෙනස් වේ. ඒ පිලිබඳ අවබෝධයකින් ඕනෑම ආහාර රටාවක් අනුගමනය කිරීම තුලින් පරිසරයට සහ සතුන්ට කාරුණික වන අතරතුර තමාටද  නිරෝගී සහ සෞඛ්‍යමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ.

සටහන: චලනි මාරසිංහ

Tea Avenue වීගන්හයි ටී One Galle Face (වන් ගෝල්ෆේස්)

Tea Avenue වීගන්හයි ටී One Galle Face (වන් ගෝල්ෆේස්)

– One Galle Face (වන් ගෝල්ෆේස්)

පසුගිය පොහෝ දිනයේ, One Galle Face හි පිහිටි Tea  Avenue විසින් වීගන් හයි ටී පිළිබඳව පලකල තිබූ දැන්වීම දකින විට අප සැම ඉමහත් සතුටට පත් විය. SLYCAN Trust හි සුරම්‍යා, නිපුන් සහ තිමාලි සමග මා ද මෙම නවමු අත්දැකීම සඳහා වඩාත් උනන්දුවක් දැක්වුයේ එය නිපුන්ගේ, තිමාලිගේ සහ මගේ ප්‍රථම වීගන් හයි ටී අත්දැකීම වූ නිසාවෙනි. එම අත්දැකීම වඩාත් ඵලදායී සහ විනෝදජනක වීමට සුරම්‍යාගේ පැමිණීම ඉවහල් වූ අතර ඇය නිර්මාංශ වීම එහි විශේෂත්වයයි. අප තිදෙනා නිර්මාංශ නොවූ නමුත් වීගන් ආහාර පිළිබඳව නිර්ව්‍යාජ රස පරීක්ෂාවක් කිරීමට අපේ අදහස් වැදගත් බව සුරම්‍යාගේ අදහස විය. 

Tea  avenue අවන්හලේ සවස තේ පානයට පැමිණීමට පෙර වෙන් කරවා ගැනීමක් කිරීම ඔවුන් නිර්දේශ කරන අතර එය ඔවුන්ගේ වට්ස්ඇප් අංකයට දුරකථන ඇමතුමක් ලබාදීම මගින් පහසුවෙන් සිදු කරගත හැකිය. තේ අවන්හල මනා සිත්ගන්නා සුළු ස්ථානයක් වන අතර පාරිභෝගිකයන්ගේ සනීපාරක්ෂාව වෙනුවෙන් සෞඛ්‍ය මාර්ගෝපදේශ පිළිබඳව අවන්හල පිවිසුමේ සඳහන්  කර ඇත. 

පෙර සඳහන් කල පරිදි Tea  avenue  විසින් මෑතකදී සිට වීගන් හයි ටී සංකල්පය ආරම්භ කර ඇති අතර අපට අවශ්‍ය  ආහාර වර්ග පිරික්සුම සඳහා මුද්‍රිත ආහාර මෙනුවක් ලබා දීමට ඔවුන් අපොහොසත් විය. කෙසේ වුවත්, අපගේ සේවාදායක මොහොමඩ්, අපට ආහාර තෝරා ගැනීමට සහය වීමට ඉක්මන් පැහැදිලිකිරීමක් කිරීමට සමත් විය. මද වෙලාවකට පසු, සිත් ගන්නා සුළු ආහාර පිලිගන්වනයක දෙදෙනෙකුට ප්‍රමාණවත් ලෙස කෙටි කෑම වර්ග පහක් සහ අතුරුපස වර්ග තුනක් අප වෙත පිලිගැන්වුනු අතර එය රුපියල් 2400 කට මිල නියම කර තිබිණි.

කෙටි කෑම වර්ග පහ යටතට ස්පිනාචි කීෂ් (spinach quiche), බ්රුශේටා (Bruschetta), ක්‍රිස්පි පොටැටෝ රෝල් (Crispy Potato roll), ස්පිනාචි/ ස්ප්‍රින් අනියන් ව්රැප් (Spinach spring onion wrap), මිනි වීගන් බර්ගර් (Mini vegan burger) ඇතුලත් විය. අතුරුපස වර්ග වූයේ බ්‍ර්වනී (Brownie), ටිරමිසූ (Tiramisu) සහ ෆ්රුට් කොක්ටේල්ය (Fruit cocktail). අපගේ ප්‍රථම වීගන් හයි ටී අත්දැකීම සඳහා අප සැම තුල වූයේ විශාල කුතුහලයක්ය. කෙටි නිහඬතාවයකින් අනතුරුව සුරම්‍යා වෙත වීගන් ආහාර සම්බන්ධව ප්‍රශ්නාවලියක් ඉදිරිපත් කිරීමට එම කුතුහලය සමත් විය. වීගන් හයි ටී මෙනුව තුල වර්ග කීපයක තේ එකතුවක් අප වෙත ඉදිරිපත් කර තිබූ අතර අපගේ තේරීම් අතරට ක්ලසික්(Classic), චායි (Chai), ෆොරස්ට් බේරී (Forest Berry) සහ ලයිචි ටී (Lychee tea) අයත් විය. 

දැන් රස පරික්ෂාවට යොමු වෙමු. සාපේක්ෂව මගේ වැඩි කැමැත්ත ස්පිනාචි කීෂ් (spinach quiche) වෙත යොමු වුවත් තිමාලි සහ නිපුන්, ක්‍රිස්පි පොටෙටෝ රෝල් (Crispy Potato roll) වඩාත් ප්‍රිය කලේය. සුරම්‍යාගේ ප්‍රියතම ආහාර අයිතමය වූයේ මිනි වීගන් බර්ගර් (Mini vegan burger) ය. ඇගේ අත්දැකීම් වලට අනුව එහි අඩංගු වූ ස්වභාවික රසගන්වනයන්හි මනා රස සංයෝජනය සහ නැවුම් බව, මිනි වීගන් බර්ගර් (Mini vegan burger) අනෙක් ආහාර අයිතම වලට වඩා ඉහල තලයකට ගෙන යාමට සමත් වී තිබිණ. පුළුස්සන ලද සිහින් කැරට් පෙත්තක් වීගන් බේකන් ලෙස යොදාගෙන පිලිගන්වා තිබූ බ්රුශෙටා (Bruschetta) සිත්ගන්නා සුළු වූ නමුත් එහි රසවත් භාවය වැඩිකිරීමට තවත් උපක්‍රම තිබූ බව මගේ මතය විය. සුරම්‍යාගේ අදහස වූයේ එයට බැල්සමික් විනාකිරි යොදාගත්තේ නම් වඩා රසවත් වන බවයි. පොදුවේ ගත් විට, සියලු දෙනාගේම අඩුම කැමැත්ත ස්පිනාචි ව්රැප් (Spinach wrap) එක සඳහා හිමි වූ අතර එයට ප්‍රධානම හේතුව වූයේ නිවිති අඩංගු ආහාර අයිතම දෙකක් එම ආහාර වේලට අඩංගු වීමයි. සැම දෙනාගේම අදහස වුයේ එයට වෙනස් රසයක් එක වූයේ නම් වඩා හොඳ බවයි. මෙම අදහස් සහ ප්‍රතිචාර tea avenue හි ඉදිරි සැලසුම් වෙනුවෙන් වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් වන බව අපගේ විශ්වාසයයි. සමස්තයක් ලෙස, එය සිත්ගන්නාසුළු තේ පැන් සංග්‍රහයක්  වූ අතර අපට සතුටින් රසවිඳීමට හැකි විය.

එදින විශේෂතම අංගය වූයේ අතුරුපස වූ අතර සැවොම ඒ සඳහා උද්යෝගී වූයේ එහි වූ ආකර්ශනීය පිළිගැන්වීම නිසාවෙනි. එම අතුරුපස ගැන සඳහන් කිරීමේදී අමතක නොකල හැකි රසයක් එක් කිරීමට බ්‍රව්නීස් (Brownies) සමත් විය. එහි මතුපිට තරමක් රළු වූ අතර ඇතුලත වඩා මෘදු බවකින් සහ ප්‍රනීත රසයකින් යුක්ත විය. අපගේ අදහස වූයේ සාමාන්‍ය බ්‍රව්නීස් වලට සමාන සහ ඊටත් වැඩි රසයක් එහි වූ බවයි. එලෙසම, එම අතුරුපස අයිතම අතරට අපූරු රසයන් කිහිපයක සංයෝජනයක් ඇතුලත් වූ අතර එය ටිරාමිසු (Tiramisu) නම් විය. පොල්, ඉඟුරු බිස්කට් සහ නොදන්නා රසයන් වල එකතුවක් වූ එය මෙම තේ සංග්‍රහයට මෙතෙක් නොවිඳි අපූර්වත්වයක් එක් කිරීමට සමත් විය. සුරම්‍යාට අනුව එහි ඇය අපේක්ෂා කල ආහාර විශිෂ්ටත්වය අන්තර්ගත විය. පලතුරු කොක්ටේල් එකක් අතුරුපස අංගයක් ලෙස එක් කිරීම ඉතා දක්ෂ පියවරක් වූයේ පීච්, ස්ට්‍රෝබෙරි සහ චෙරි සංයෝජනය අනෙක් අතුරුපස දෙක අතරට හොඳ වෙනසක් එකතු කල බැවිනි. 

අවංකවම, වර්තමානයේ අවන්හල් වැඩි ප්‍රමාණයක් වීගන් සහ නිර්මාංශ ආහාර විකල්ප ඔවුන්ගේ ආහාර මෙනු තුලට එකතු කරනු දැකීම අපගේ ඉමහත් සතුටට හේතු වන අතර ඔවුන් මානුෂීය සහ සත්ව හිංසාවෙන් තොර ආහාර වර්ග පිළිගැන්වීමේ වටිනාකම තේරුම් ගෙන තිබීම නිර්මාංශ ආහාර අනුභව කරන්නන්ගේ පමණක් නොව සියලු සතුන්ගේ සහ සමස්ත ලෝකයේම විශාල ජයග්‍රහණයක් වේ. එසේම, සත්ව හිංසනයෙන් තොර වීමට අමතරව වීගන් සහ නිර්මාංශ ආහාර පෝෂණ ගුණයෙන්, රසවත් බවින් මෙන්ම ස්වභාවයෙනුත් ඉහල බව අවබෝධ කරගැනීම ඉතා වැදගත්ය. එමනිසා, මස් පදනම් කරගත් ආහාර වල වීගන් අනුවාදයට පමණක් සීමා වීම පිළිගත නොහැකි අතර කර්මාන්තයට මෙන්ම ශරීර සෞඛ්‍යයටද යහපත් වන නව්‍ය ආහාර අත්හදා බැලීම ඉතා වැදගත් වේ. 

ඔවුන්ගේ වීගන් ආහාර සේවාව වඩා හොඳ කර ගැනීම සඳහා Tea  Avenue විසින් අප වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද විස්තරාත්මක ප්‍රතිපෝෂණ පෝරමය අපි ආදරයෙන් අගය කරන්නේ එබැවිනි. ඕනෑම වීගන් ආහාරයක් පමණක් නොව, රස ගුණ පිරි වීගන් ආහාර වේලක් පිරිනැමීමට ඔවුන් දක්වන කැපවීම මෙයින් තවදුරටත් විදහා දක්වයි. නිපුන්, තිමාලි සහ මගේ මතය වුයේද එය වෙනස් නමුත් රසවත් අත්දැකීමක් වූ බවයි. එය අනිවාර්යයෙන්ම ජයග්‍රාහී නිමාවක් විය.       සටහන: චලනි මාරසිංහ

වසංගතය අතරතුර පිටතින් ආහාර ඇණවුම් කිරීම – “රන්බත්” කාබනික ආහාර

වසංගතය අතරතුර පිටතින් ආහාර ඇණවුම් කිරීම – “රන්බත්” කාබනික ආහාර

මුළු පෘථිවියේම නිර්මාංශිකයින්ගේ තෝතැන්නක් විය හැකි එක් ස්ථානයක් තිබේ නම් එය ශ්‍රී ලංකාවයි. පුළුල් පරාසයක එළවළු, පළතුරු සහ කිරි විකල්ප වලින් ආශීර්වාද ලත් අපගේ සාම්ප්‍රදායික ඉවුම් පිහුම්, ඇත්ත වශයෙන්ම 100%ක් ශාක පදනම් කරගෙන සිදු කෙරේ. ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යංජන පිසීම සඳහා පොල් කිරි වැඩි වශයෙන් භාවිතා කරන අතර අපේ රසකැවිලි වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් ද පොල් ආශ්‍රයෙන් සකස් කරගනී. එසේම, සම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම සම්පුර්ණයෙන්ම කාබනික වන අතර ඒවා ඔරොත්තු දෙන සහ කාබනික ගොවිතැන් ක්‍රමයන්ට අනුකූලව සිදු කිරීම අපට ආශිර්වාදයක්ය. 

“රන්බත්” කාබනික අවන්හල ශ්‍රී සම්බුද්ධ ජයන්ති මාවතේ පිහිටා තිබෙන අතර ආහාර බෙදා හැරීමේ යෙදුම් හරහා ද ආහාර ඇනවුම් කිරීමේ පහසුකම් සලසා දී ඇත. ඔවුන් කාබනික එළවළු සහ පලතුරු වලින් සාදන සෞඛ්‍ය සම්පන්න, නිර්මාංශ ආහාර වේලක් ඔබට ලබා දේ. එය නිර්මාංශ ලෙස ඔවුන් හැඳින්වුවද, පිරිනමන ආහාර වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇත්ත වශයෙන්ම වීගන් ආහාර වේ. උදෑසන ආහාරය සඳහා පෝෂ්‍යදායි මිශ්‍ර කොළ කැඳ සහ ඉඳිආප්පද, දිවා ආහාරය සඳහා බත් සමග ව්‍යංජනද අපි ඇණවුම් කළෙමු. පොලිතීන් භාවිතය අවම කිරීම සඳහා ආහාර නෙළුම් කොළයක ඔතා කාඩ්බෝඩ් පෙට්ටියක අසුරා තැබීම ගැන අපි බෙහෙවින්ම ස්තූතිවන්ත වෙමු.

කොළ කැඳ උණුසුම්, ඉතා රසවත් සහ ඖෂධීය ගුණයෙන් යුක්ත විය. පොල් සම්බෝලයක් සහ කිරි හොදි සමඟ ගෙන ආ කුරක්කන් ඉඳි ආප්ප අපගේ උදෑසන ආහාරය විය. මේ ආහාර ත්‍රිත්වයේ සංයෝජනය වඩාත් රසවත් වූ අතර අප එය සතුටින් රස වින්දෙමු. ඉඳි ආප්ප වියලි නොවූ අතර කිරි හොදිත් සමග ඉතාමත් ප්‍රනීත රසයක් ගෙන දුන්නේය. 

දිවා ආහාරය බත් සහ ව්‍යංජන කිහිපයකින් සමන්විත නෙලුම් කොලේ පිළිගන්වන ලද ආහාර වේලකි. රන්බත් අවන්හල පිළිගන්වන ආහාර වේලට තන්තු වලින් හා පෝෂ්‍ය පදාර්ථ වලින් පොහොසත් සම්ප්‍රදායික සහල් ප්‍රභේද භාවිතා කිරීම සුවිශේෂීත්වයකි. ඔවුන් බත් සමග ව්‍යංජන 5 ක් පිරිනමන අතර එයට බොහෝ විට ප්‍රියතම දේශීය එළවළු අන්තර්ගත කර තිබේ. අපට ගොටුකොළ මැල්ලුමක්, වම්බටු, ම‍ඤ්ඤොක්කා සහ අඹ ව්‍යංජනයක්ද, කොස් මැල්ලුමක්ද රස විඳීමට හැකි විය. ආහාර වල ප්‍රනීත බව කුළුබඩු මගින් තව තවත් වැඩි කිරීමට සමත් වී තිබිණ. ඔවුන් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර ලබා දෙන බවට සහතික වන නිසාම ආහාර පිසීමේදී අධික ලෙස තෙල් භාවිතා නොකරයි. ඔබේ කැමැත්ත පරිදි බත් අඩුවෙන් සහ අමතර එළවලු ව්‍යංජනයක් ලබා ගැනීමේ විකල්පයක්ද ඔවුන් ලබාදේ.  

“රන්බත්” සතුව පුළුල් පරාසයක උදෑසන ආහාර, දිවා ආහාර සහ රාත්‍රී ආහාරද, නිර්මාංශ අතුරුපස, සාම්ප්‍රදායික රසකැවිලි කිහිපයක් සහ නැවුම් පලතුරු යුෂ ඇතුළත් පාන වර්ග කිහිපයක් ද තිබේ. මෙය ඇත්තෙන්ම සාම්ප්‍රදායික වීගන් ලාංකික ආහාර භුක්ති විඳීමට අපූරු ක්‍රමයකි.

මේ කෘෂිකර්මාන්තයෙන් පොහොසත් හා සරුසාර රටේ විවිධ වර්ගයේ එළවළු සහ පලතුරු භුක්ති විඳීමට ලැබීම ශ්‍රී ලාංකිකයන් වශයෙන් අප ලද භාග්‍යයකි. සොබාදහම විසින් වස විසෙන් තොරව කාබනික ලෙස අපට ලබා දෙන දේ උපයෝගී කරගනිමින් ඒ වටා ව්‍යාපාරයක් ගොඩ නඟා ගන්නා දේශීය අවන්හලක් දැකීම පිළිබඳව අපි ඉමහත් සතුටට පත් වෙමු. 

සෑම විටම මෙන්ම, Meatless Monday Sri Lanka කණ්ඩායම  ලෙස දේශීය ව්‍යාපාර සඳහා සහයෝගය දැක්වීම අපට සතුටට කරුණකි. සියලු දෙනාම ආරක්‍ෂිතව සිටින්න.

සටහන: සුරම්‍යා හෙට්ටිආරච්චි

පරිවර්තනය: චලනි මාරසිංහ 

වසංගත කාලයේදී පිටතින් ආහාර ඇණවුම් කිරීම – The Vegan Kitchen by Sulo වීගන් කෙටි ආහාර එකතුව

වසංගත කාලයේදී පිටතින් ආහාර ඇණවුම් කිරීම – The Vegan Kitchen by Sulo වීගන් කෙටි ආහාර එකතුව

ශ්‍රී ලාංකිකයන් වැඩි වශයෙන් අතුරුපස සහ කෙටි කෑම වලට ප්‍රිය කරයි. උණුසුම් තේ කෝප්පයක් සමඟ ආහාරයට ගැනීමට කෑම වර්ග කිහිපයක් හෝ නොමැතිව තේ පැන් සංග්‍රහයක් හෝ ළමා සාදයක් සම්පූර්ණ නොවේ. මෙම රසකැවිලි සංග්‍රහයන්ට විවිධ වර්ගයේ පැණි රස සහ සැර කෙටි කෑම රාශියක් එකතු කරගන්නා අතර බාල මහලු සියල්ලන්ම වඩාත් කැමැත්තෙන් රස විඳි. බොහෝ විට මෙම කෙටි ආහාර නිවසේදී පිලියල කරගන්නා අතර, වර්තමාන කාර්යබහුල ජීවන රටාවත් සමග උත්සවයක් හෝ සුළු සැමරීමක් වෙනුවෙන් නිවසේදී රසකැවිලි සහ කෙටි කෑම සකස් කරගැනීමට කාලය යෙදවීමට නොහැකි වී ඇත. එසේම එවැනි ආහාර වීගන් ලෙස පිලියල කරගැනීම තවත් අපහසු කාර්යයක් වනු ඇත.  

Meatless Monday Sri Lanka කණ්ඩායම වශයෙන් අප මීට පෙරත් The Vegan Kitchen by Sulo සමග විශේෂාංග කීපයක් සිදු කර ඇතත් මෙම කෙටි කෑම සංග්‍රහයට සුවිශේෂී සමාලෝචනයක් කිරීමට අදහස් කළෙමු. නිර්මාංශ කෙටි ආහාර විකල්පයන් සපයන එකම අවන්හල The Vegan Kitchen by Sulo විය හැකි අතර Meatless Monday Sri Lanka අපට මෙම රසවත් ආහාර එකතුව රස විඳීමට හැකි වීම පිළිබඳව සතුටට පත් වන්නෙමු. අපි කෙටි ආහාර හතරක් සහ රසවත් වීගන් කප් කේක් රසයන් කිහිපයකින් ඇණවුම් කළෙමු. ඒවා පහසුවෙන් පිළිගැන්විය හැකි පරිදි කාඩ්බෝඩ් පෙට්ටියක ඇසුරුම් කර තිබිණ.

කෙටි කෑම එකතුවට වීගන් පීසා, සැන්ඩ්විච්, සමෝසා, රෝල්ස් සහ සොසේජස් පේස්ට්‍රි ඇතුළත් විය. පීසා සඳහා යොදාගත් සෝස් ප්‍රනීත රසයක් එකතු කල අතර එය එළවලු සහ “ෂීස්” සෝස් වලින් පිරී තිබුණි. එය පොල් ආශ්‍රයෙන් සකස් කරගෙන තිබූ අතර එයින් වඩාත් ප්‍රනීත රසයක් පීසා වලට එක් කළේය.    සමෝසා සහ රෝල්ස් වල එළවළු සහ අර්තාපල් පිරවුමක් තිබුණු අතර එයද රසවත් විය. සොසේජස් පේස්ට්‍රියේ සුලෝගේම සුවිශේෂී නිර්මාංශ සොසේජස් අඩංගු වූ අතර ඇගේ විශේෂ සෝස් වලින් වඩාත් රස ගන්වා තිබුණි.

ටෝෆු සහ මයෝනීස් යොදාගෙන සකස් කර තිබු සැන්විචය කෙටි කෑම එකතුව අතුරින් මගේ එක් ප්‍රියතම ආහාරයක් වූයේ එය සාමාන්‍ය තම්බාගත් බිත්තර යොදාගෙන සකස් කල සැන්විචයක් සේ පෙනෙන ලෙස එහි වයනයට සමාන ලෙස සකසා තිබීමයි. මෙය බිත්තර රසයකින් තොරව මෘදු ටෝෆු කැබලි, වීගන් මයෝනීස්, ලූනු, අමු මිරිස්, අබ සහ ගම්මිරිස් සමඟ තක්කාලි යොදාගෙන වඩාත් ප්‍රනීත ලෙස රස ගන්වා තිබුණු අතර මට එය පරිපූර්ණ රසයක් ගෙන දුන්නේය.  

ඊළඟට කප් කේක් රසවිඳීමට අවස්ථාව උදා විය. අපේ කප් කේක් සංයෝජනයට, කැරමල් කල කජු එක් කල කෝපි කප් කේක්, චොකලට් චිප් කප් කේක් සහ පැෂන් කප් කේක් ඇතුළත් විය. කේක් මෘදු හා තෙතමනය සහිත වූ අතර එයට යොදා තිබු අයිසිං මෘදු හා වඩාත් රසවත් විය. අයිසිං වලට පොල් මුසු බටර් ඇතුළත් නොවන බව මට දැනුන අතර එය මගේ පෞද්ගලික මනාපයක් බැවින් එයට බෙහෙවින් ස්තූතිවන්ත විය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, පොල් ආශ්‍රිත බටර් වලට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට සුලෝ විසින් එම රසයන් එක් කර රසවත් ලෙස මෙම ආහාර පිළිගන්වයි.

අප විසින් The Vegan Kitchen by Sulo පිළියෙළ කල කෙටි කෑම සහ කප් කේක් රසවින්ද අතර එය රසවිඳීමට ඔබටත් නිදේශ කරන්නේ ඉමහත් සතුටින්ය. ඇගේ කෙටි කෑම එකතුව ඉතා ජනප්‍රිය වන අතර ඇය නිතරම විස්මිත කෙටි කෑම සංයෝජන මේ සමග ලබා දෙයි.

මෙම කරදරකාරී කාල සීමාවේදී අපේ මුහුණට සිනහවක් සහ මනසේ සාමය ගෙන ඒමට මෙම රසවත් සංග්‍රහය මහෝපකාරී වූ අතර වසංගතය අතරතුර දේශීය ව්‍යාපාර සඳහා සහයෝගය දැක්වීමට ලැබීම ගැන අපි වඩාත් සතුටු වෙමු. .

සටහන: සුරම්‍යා හෙට්ටිආරච්චි

පරිවර්තනය: චලනි මාරසිංහ

ලෝක වීගන් දිනය 2020

ලෝක වීගන් දිනය 2020

තිරසාර අනාගතයක් උදෙසා සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර 

ලොව පුරා වීගන් ජීවන රටාවකට යොමු වුන සහ ඒ සඳහා ඇල්මක් දක්වන පුද්ගලයන් විසින්  මෙම වසරේදීත් නොවැම්බර් මස පළමු දිනයේදී “ලෝක වීගන් දිනය” සමරන්නට යෙදුනා. මෙම දිනය සැමරීම තුලින් සමාජය තුල වීගන් ජීවන රටාව කෙරෙහි අභිප්‍රේරනයක් ඇති කිරීම මූලික වශයෙන් අපේක්ෂා කරන අතර එය නිරෝගී භාවය, සත්ව සුභසාධනය සහ පරිසරය සුරැකීම යන සියලු ප්‍රතිලාභ වලින් සමන්විතයි. වර්තමානය වන විට මුළුමහත් ලෝකයම දරුණු වසංගතයකට මුහුණ පාමින් සිටින අවධියක් ගත කරමින් සිටින අතර තිරසාර අනාගතයක අවශ්‍යතාවය සහ වැදගත්කම වඩාත් ඉස්මතු වී ඇත. “තිරසාර අනාගතයක් උදෙසා සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම්” යන කාලීන තේමාව යටතේ Meatless  Monday කණ්ඩායම මෙවර ලෝක වීගන් දිනය සමරන්නට යෙදුනි.

  • සත්ව හිංසනයෙන් තොර ආහාර තේරීම්   

“වීගන්” යන සංකල්පය මගින් සත්ව හිංසනයෙන් තොර ජීවන රටාවක් ගත කිරීම යන්න සරලව අදහස් කරයි. ආහාර නිෂ්පාදන කරමාන්තය තුලින් සත්ව හිංසනයට ඉහල බලපෑමක් ඇති හෙයින් වීගන් ජීවන රටාව තුල ආහාර කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වේ. මෙහිදී සත්ව හිංසනයෙන් තොර ආහාර තේරීම් එසේ නැත්නම් ආහාර විකල්ප පිළිබඳව ලෝකය තුල විශාල කතිකාවක් නිර්මාණය වී ඇත. වැඩි රසයක්, පෝෂණයක් සහ විවිධාංගීකරණයක් සහිත ශාක මත පදනම් වූ ආහාර වට්ටෝරු හඳුන්වාදීම සහ සාධාරණ මිල ගණන් යටතේ සුලබ කිරීම තුලින් වඩාත් පහසුවෙන් මෙම ඉලක්කය ලඟා කරගත හැකිය. වීගන් ආහාර රසයෙන් සහ පෝෂණයෙන් අඩු බවට සමාජය තුල පවතින මතය වෙනස් කිරීමට නවමු වීගන් ආහාර විකල්ප හේතු වේ. එමගින් වීගන් ආහාර සහ මාංශ මත පදනම් වූ ආහාර අතර ඇති එකම වෙනස්කම, එතුලින් කිසිඳු සත්වයෙකුට හිංසනයක් නොවීම බව අවබෝධ විය යුතුය. එමගින්  අවසානයේදී පරිසරය සහ මිනිසා යන අංග දෙකටම සමසේ තම පැවැත්ම තහවුරු කරගත හැකි තිරසාර පරිභෝජන රටාවක් නිර්මාණය වේ. 

  • දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම්

සත්ව මාංශ හා බැඳුන ආහාර කර්මාන්තය තුලින් ඇති කරන දරුණු සත්ව හිංසනයට අමතරව එතුලින් දේශගුණික විපර්යාස කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑම අතිමහත්ය. සත්ව පාලනය තුලින් ඉතා විශාල හරිත වායු විමෝචනයක් ඇති කරන අතර එය දේශගුණික විපර්යාස ඇති කිරීමට විශාල වශයෙන් දායක වේ. එමනිසා, සත්ව මාංශ මත පදනම් වූ ආහාර අධික පරිභෝජනය, සතුන්ගේ පැවැත්මට මෙන්ම මිනිසුන්ගේ පැවැත්මටද තර්ජනයකි. එසේනම් දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් අපගේ ජීවන රටාවට එකතු කරගැනීම, දේශගුණික විපර්යාස කෙරෙහි මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් තුලින් ඇතිකරන බලපෑම් අවම කිරීමෙහි ලා වැදගත් පියවරකි. දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් යටතට දේශීය සහ අවම ප්‍රවාහන දුරකින් ලබාගත හැකි නැවුම් ආහාර වලට යොමු වීම, ඇසුරුම් රහිත ආහාර වලට යොමු වීම, කාබනික එළවලු සහ පලතුරු වැඩි වශයෙන් ආහාරයට එකතු කරගැනීම වැනි ඉතා සරල, අඩු පිරිවැයක් සහිත විකල්ප හඳුනාගත හැකිය. විදේශීය රටවල් මගින් ආනයනය කරන ලද ඇසුරුම් කරන ලද, රසායනික ද්‍රව්‍ය අන්තර්ගත, කල් ඉක්මවූ ආහාර ඔබේ සෞඛ්‍යයට, ආර්ථික තත්වයට මෙන්ම පරිසරයේ සුරක්ෂිතතාවයටද හිතකර නොවේ.   

සත්ව හිංසනයෙන් තොර සහ දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් පිළිබඳව සැලකීමේදී මේ දිනවල වඩාත් අවධානයට ලක් වුන ගෙවතු වගා ප්‍රවණතාවය, වීගන් ජීවන රටාව සමග වඩා සමීප සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි. වස විස නොමැතිව, නිවසේ කාබනික අපද්‍රව්‍ය පොහොර ලෙස භාවිත කර කුඩා භූමි ප්‍රමාණයක වුවද තමාගේ දෛනික පරිභෝජනයට අවශ්‍ය එළවලු, පලතුරු සහ පලා වර්ග රෝපණය කර ස්වයංපෝෂිත පරිභෝජන රටාවකට හුරු වීම තුලින් අප සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී, පෝෂ්‍යදායී ආහාර රටාවකට නිතැතින්ම යොමු වනු ඇත. එය කුටුම්භය තුල ආර්ථිකමය ප්‍රතිලාභයක් ඇති කිරීමටද හේතු වනු ඇත. එසේම ශාක මත පදනම් වූ ආහාර හා සම්බන්ධ සමාජ ව්‍යවසායකත්වය ප්‍රවර්ධනය තුලින් දේශීය වශයෙන් සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර විකල්ප නවෝත්පාදනය සහ ප්‍රචලිත කිරීම වීගන් ජීවන රටාවට යොමු වීම කෙරෙහි උත්ප්‍රේරකයක් සපයයි. අවසාන වශයෙන්, ලෝක වාසී සියලු දෙනා සත්ව හිංසනයෙන් තොර දේශගුණික හිතකාමී ජීවන රටාවකට යොමු වන තිරසාර අනාගතයක් උදා වේවා යන්න මේ වීගන් දිනයේදී Meatless  Monday අපගේ ප්‍රාර්ථනාවයි.