ලෝක වීගන් දිනය 2020

ලෝක වීගන් දිනය 2020

තිරසාර අනාගතයක් උදෙසා සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර 

ලොව පුරා වීගන් ජීවන රටාවකට යොමු වුන සහ ඒ සඳහා ඇල්මක් දක්වන පුද්ගලයන් විසින්  මෙම වසරේදීත් නොවැම්බර් මස පළමු දිනයේදී “ලෝක වීගන් දිනය” සමරන්නට යෙදුනා. මෙම දිනය සැමරීම තුලින් සමාජය තුල වීගන් ජීවන රටාව කෙරෙහි අභිප්‍රේරනයක් ඇති කිරීම මූලික වශයෙන් අපේක්ෂා කරන අතර එය නිරෝගී භාවය, සත්ව සුභසාධනය සහ පරිසරය සුරැකීම යන සියලු ප්‍රතිලාභ වලින් සමන්විතයි. වර්තමානය වන විට මුළුමහත් ලෝකයම දරුණු වසංගතයකට මුහුණ පාමින් සිටින අවධියක් ගත කරමින් සිටින අතර තිරසාර අනාගතයක අවශ්‍යතාවය සහ වැදගත්කම වඩාත් ඉස්මතු වී ඇත. “තිරසාර අනාගතයක් උදෙසා සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම්” යන කාලීන තේමාව යටතේ Meatless  Monday කණ්ඩායම මෙවර ලෝක වීගන් දිනය සමරන්නට යෙදුනි.

  • සත්ව හිංසනයෙන් තොර ආහාර තේරීම්   

“වීගන්” යන සංකල්පය මගින් සත්ව හිංසනයෙන් තොර ජීවන රටාවක් ගත කිරීම යන්න සරලව අදහස් කරයි. ආහාර නිෂ්පාදන කරමාන්තය තුලින් සත්ව හිංසනයට ඉහල බලපෑමක් ඇති හෙයින් වීගන් ජීවන රටාව තුල ආහාර කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වේ. මෙහිදී සත්ව හිංසනයෙන් තොර ආහාර තේරීම් එසේ නැත්නම් ආහාර විකල්ප පිළිබඳව ලෝකය තුල විශාල කතිකාවක් නිර්මාණය වී ඇත. වැඩි රසයක්, පෝෂණයක් සහ විවිධාංගීකරණයක් සහිත ශාක මත පදනම් වූ ආහාර වට්ටෝරු හඳුන්වාදීම සහ සාධාරණ මිල ගණන් යටතේ සුලබ කිරීම තුලින් වඩාත් පහසුවෙන් මෙම ඉලක්කය ලඟා කරගත හැකිය. වීගන් ආහාර රසයෙන් සහ පෝෂණයෙන් අඩු බවට සමාජය තුල පවතින මතය වෙනස් කිරීමට නවමු වීගන් ආහාර විකල්ප හේතු වේ. එමගින් වීගන් ආහාර සහ මාංශ මත පදනම් වූ ආහාර අතර ඇති එකම වෙනස්කම, එතුලින් කිසිඳු සත්වයෙකුට හිංසනයක් නොවීම බව අවබෝධ විය යුතුය. එමගින්  අවසානයේදී පරිසරය සහ මිනිසා යන අංග දෙකටම සමසේ තම පැවැත්ම තහවුරු කරගත හැකි තිරසාර පරිභෝජන රටාවක් නිර්මාණය වේ. 

  • දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම්

සත්ව මාංශ හා බැඳුන ආහාර කර්මාන්තය තුලින් ඇති කරන දරුණු සත්ව හිංසනයට අමතරව එතුලින් දේශගුණික විපර්යාස කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑම අතිමහත්ය. සත්ව පාලනය තුලින් ඉතා විශාල හරිත වායු විමෝචනයක් ඇති කරන අතර එය දේශගුණික විපර්යාස ඇති කිරීමට විශාල වශයෙන් දායක වේ. එමනිසා, සත්ව මාංශ මත පදනම් වූ ආහාර අධික පරිභෝජනය, සතුන්ගේ පැවැත්මට මෙන්ම මිනිසුන්ගේ පැවැත්මටද තර්ජනයකි. එසේනම් දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් අපගේ ජීවන රටාවට එකතු කරගැනීම, දේශගුණික විපර්යාස කෙරෙහි මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් තුලින් ඇතිකරන බලපෑම් අවම කිරීමෙහි ලා වැදගත් පියවරකි. දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් යටතට දේශීය සහ අවම ප්‍රවාහන දුරකින් ලබාගත හැකි නැවුම් ආහාර වලට යොමු වීම, ඇසුරුම් රහිත ආහාර වලට යොමු වීම, කාබනික එළවලු සහ පලතුරු වැඩි වශයෙන් ආහාරයට එකතු කරගැනීම වැනි ඉතා සරල, අඩු පිරිවැයක් සහිත විකල්ප හඳුනාගත හැකිය. විදේශීය රටවල් මගින් ආනයනය කරන ලද ඇසුරුම් කරන ලද, රසායනික ද්‍රව්‍ය අන්තර්ගත, කල් ඉක්මවූ ආහාර ඔබේ සෞඛ්‍යයට, ආර්ථික තත්වයට මෙන්ම පරිසරයේ සුරක්ෂිතතාවයටද හිතකර නොවේ.   

සත්ව හිංසනයෙන් තොර සහ දේශගුණික හිතකාමී ආහාර තේරීම් පිළිබඳව සැලකීමේදී මේ දිනවල වඩාත් අවධානයට ලක් වුන ගෙවතු වගා ප්‍රවණතාවය, වීගන් ජීවන රටාව සමග වඩා සමීප සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි. වස විස නොමැතිව, නිවසේ කාබනික අපද්‍රව්‍ය පොහොර ලෙස භාවිත කර කුඩා භූමි ප්‍රමාණයක වුවද තමාගේ දෛනික පරිභෝජනයට අවශ්‍ය එළවලු, පලතුරු සහ පලා වර්ග රෝපණය කර ස්වයංපෝෂිත පරිභෝජන රටාවකට හුරු වීම තුලින් අප සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී, පෝෂ්‍යදායී ආහාර රටාවකට නිතැතින්ම යොමු වනු ඇත. එය කුටුම්භය තුල ආර්ථිකමය ප්‍රතිලාභයක් ඇති කිරීමටද හේතු වනු ඇත. එසේම ශාක මත පදනම් වූ ආහාර හා සම්බන්ධ සමාජ ව්‍යවසායකත්වය ප්‍රවර්ධනය තුලින් දේශීය වශයෙන් සත්ව හිංසනයෙන් තොර, දේශගුණික හිතකාමී ආහාර විකල්ප නවෝත්පාදනය සහ ප්‍රචලිත කිරීම වීගන් ජීවන රටාවට යොමු වීම කෙරෙහි උත්ප්‍රේරකයක් සපයයි. අවසාන වශයෙන්, ලෝක වාසී සියලු දෙනා සත්ව හිංසනයෙන් තොර දේශගුණික හිතකාමී ජීවන රටාවකට යොමු වන තිරසාර අනාගතයක් උදා වේවා යන්න මේ වීගන් දිනයේදී Meatless  Monday අපගේ ප්‍රාර්ථනාවයි.  

අර්ථවත් වෙසක් දිනයක – මාංශ ආහාර අත්හැරීමෙන් ඔබ්බට .

අර්ථවත් වෙසක් දිනයක – මාංශ ආහාර අත්හැරීමෙන් ඔබ්බට .

Photo Credits : Sivaneswaran Chandrasekaran

සම්මා සම්බුදුරාජණන් වහන්සේගේ ඉපදීම, බුදුවීම, පිරිණිවන්පෑමේ තෙමගුල සිහි කොට බෞද්ධ බැතිමතුන් බුදු ගුණ සිහි කරමින් ප්‍රතිපත්ති හා ආමිස පුජා පවත්වන වෙසක් පුන් පොහෝ දිනය අදට යෙදී තිබේ.

ආගමික භේදයක් නොදකින අපි Meatless Monday Sri Lanka Team කණ්ඩායම වශයෙන් අප සමග සහෘදවී සිටින සියලුම බෞද්ධ ජනතාවට සුබ වෙසක් මංගල්‍යයක් වේවායි ! පාර්ථනා කරන්නෙමු. 

ලොව පුරා පැතිර යමින් තිබෙන කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් මෙවර  වෙසක් මංගල්‍යය සුවිශේෂි සන්ධිස්ථානයක් පසු කරයි. වෙනදාට ආටෝප සාටෝප බහුල වෙසක් දිනය අද එම දවසේ ඇති සුවිශේෂී අර්ථයට සීමාවෙමින් සැමරීමට ස්වභාව ධර්මයෙන්ම ඉඩ සලසා තිබේ. 

වෙසක් දිනය මීටපෙර වෙන්වුයේ වැඩි වශයෙන් ආමිස පුජාවට තැනක් ලබා දෙමින් යැයි ඇතමෙක් කල්පනා කරති. ඊට හේතුව ප්‍රතිපත්ති පුජා අභිබවා යමින් ආමිෂ පුජාවට සමාජයේ ලැබුණු ඉඩ ප්‍රස්ථාවයි. 

කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සහකාර කථිකාචාර්ය  ශාස්ත්‍රවේදී රාජකීය පණ්ඩිත ත්‍රිපිටක විශාරද පුජ්‍ය බෝපැත්තේ සෝමානන්ද හිමියෝ මෙවර වෙසක් පොහොය සුවිශේෂී වීමට හේතුවී තිබෙන ධර්මතාව පැහැදිලි කළහ.

තථාගතයන් වහන්සේ ආමිස පූජාවට වඩා  ප්‍රතිපත්ති පූජාවට ප්‍රමුඛතාවය දී ඇත්තේ ප්‍රතිපත්ති පූජාව නිවන් මඟ පසක් කෙරෙන මාවත නිසයි. එබැවින් මෙවර සකල ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනතාවට සැබෑවට ම ප්‍රතිපත්ති පූජාවෙන් තථාගතයන් වහන්සේ පිදීමේ අනර්ඝ අවස්ථාව සැලසී තිබෙනවා. 

 රටේ පවතින තත්ත්වය සැළකිල්ලට ගනිමින් කිසිදු විහාරස්ථානයක සුපුරුදු වෙසක් පොහෝ දින ආගමික වැඩ වැඩසටහන් නොපැවැත්වෙන නමුදු සීලයෙහි වටිනාකම හා ආධ්‍යාත්මික දියුණුව අපේක්ෂා කරමින් ධර්ම මාර්ගයේ හැසිරෙන ඔබ සිය නිවස උපෝසථ සමාදානය සඳහා සුදුසු ම ස්ථානය බව කල්පනා කරන්න යැයි බෝපැත්තේ සෝමානන්ද හිමියෝ පවසති.

මෙම  වෙසක් සමය පුරාවටමත් ඉන්පසුවටත් ඔබේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව සඳහා ම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන්නට යෙදුන ධර්ම පර්යායක් මතක් කර දීමට මම අදහස් කරමි. 

සංයුක්ත නිකායේ ඛන්ධ වග්ගයෙහි නකුලපිතු වග්ගයට අයත් පළමු සූත්‍ර දේශනාව නකුලපිතු සූත්‍රය යි. බුදුරජාණන් වහන්සේ සුංසුමාරගිරි නම් නුවර භේසකලා නම් වූ මිගදායෙහි වැඩ සිටි සේක. නකුලපිතා බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීමට පැමිණි උන්වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කොට එකත් පසෙක හිඳ තමාගේ ශාරීරික දුබලතාවයන් ප්‍රකාශ කරන්නට විය.

 තමා දැන් ඉතා මහලු බවට පත්ව ඇති බැවිනුත්, ඉතා වයෝවෘද්ධ බවට පත්ව ඇති බැවිනුත් නිතර නිතර බුදුරජාණන් වහන්සේ මුණ ගැසීමට හා මහා සංඝරත්නය සමඟ දහම් සාකච්ඡාවන් සිදු කිරීමට පැමිණීමට නොහැකි බව ද දන්වා සිටියේය. 

අනතුරුව ඔහු බුදුරජාණන් වහන්සේ ගෙන් ඉල්ලීමක් සිදු කරන ලදී. එනම් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස මට අනුකම්පා පිණිස දීර්ඝ කාලයක් හිත සුව පිණිස පවතින අනුශාසනාවක්, අවවාදයක් කර වදාරණ සේක්වා යි යනුවෙනි.  එහිදී බුදුරජාණන් වහන්සේ නකුල පිතා අරමුණු කරගෙන මෙකී සුවිශේෂී ධර්ම පර්යාය දේශනා කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව වූයේ, ලෙඩවෙන ශරීරයක් උරුම මිනිසා සිත ලෙඩ නොකර ගන්නා වූ ප්‍රතිපදාවක් දියුණු කිරීමට මහන්සි විය යුතු බවයි.

මේ ගත වන්නේ වසංගත රෝග පීඩා සහිත සමයකි. බොහෝ දෙනෙකු ශරීරය ලෙඩ වීමට නොදී ආරක්ෂා කර ගැනීමට මහත් වෙහෙසක්, මහන්සියක් දරනු ලබයි. එය සැබවින් ම පැසසීමට යුතු කරුණකි. එනමුත් ඇතැමුන් සෞඛ්‍ය උපදෙස් පවා නො පිළි ගනිමින් කටයුතු කිරීම ද කණගාටුවට කරුණක් වන්නේය. කෙසේ වෙතත් ගත ලෙඩ රෝගවලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමට දරන වෙහෙස මහන්සිය සිත නිරෝගී බවට පත්කර ගැනීම සඳහා කොපමණ දුරට දරන්නේ ද යන්න ගැටළු සහගත ය.

 ගත රෝගී වීම වැලැක්වීමට සෞඛ්‍ය අංශවල උපදෙස් අනුව විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා මිනිසා සිත රෝගී වීමෙන් වළක්වා ගැනීමට ගන්නා වූ ක්‍රියාමාර්ගය කුමක්ද ? අත්හැරීම ඇත්තේ එතැනය. ඒ අනුව නිවන් මග අවබෝධ කරගත හැකි මාර්ගය ඇතුළත් ප්‍රතිපදාව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය තුළ පෙන්වා දුන් සේක. එම ප්‍රතිපදාව වඩමින්, දියුණු කරමින් ලෙඩ නොවන සිතක් පවත්වා ගැනීමට සියලු දෙනට හැකියාව තිබේ. 

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය තුළ ප්‍රායෝගිකව ජීවත් වෙමින් ලෙඩ නොවන නිරෝගිමත් සිතක් සකස් කරගන්නා ප්‍රතිපදාව දියුණු කිරීමට උත්සුක වුහ. ඒ ලෙඩ නොවන, නිරෝගිමත් සිත ඔබ නිවන් මඟ වෙත යොමු කරනු ඇතැයි අපේක්ෂාවෙනි. 

දාන, ශීල, භාවනා ආදී පින්කම් කිරීම නිවනට ළඟා වීමේ මාර්ගය යි. එහි දී ද අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම යන කරුණු විස්තර කර ගත්තොත්, ‘දානයක් දෙනවා කියන්නේ තමන් සතු දෙයක් අත් හරිනවා කියන එක යි’ ශීලයක දීත් කරන්නේ අත්හැරීමකි. දානයක දී අත්හරිනවා යනු අපි කොහොමත්ම දන්නා කරුණකි. ශීලයේ දී අපි අත හරින්නේ කුමක් ද? පංච දුශ්චරිතය යි. සතුන් මැරීමෙන් වැළකීම, සොරකම අත්හැරීම, කාමයේ වරදවා හැසිරීම අත්හැරීම, බොරු කීම අත්හැරීම සහ මධ්‍යසාර භාවිතය අත් හැරීම යි. එසේනම්, දානයේ දී පමණක් නො වෙයි, අත් හැරීම සිද්ධ වෙන්නේ, ශීලයේදීත් සිද්ධ වෙන්නේ අත්හැරීමකි. භාවනාවේ දී පවා සිද්ධ වෙන්නේ අත්හැරීමකි. උදාහරණ වශයෙන් මෛත්‍රී භාවනාව ගනිමු. එහි දී අපි අත් හරින්නේ තරහ, වෛර, ඊර්ෂ්‍යාව, ක්‍රෝධය ආදී අකුසල ධර්මයන් ය. එහි දී භාවනා වැකි වශයෙන් සඳහන් කරන්නේ, ‘මම වෛර නැත්තෙක් වෙම්වා, මම තරහ නැත්තෙක් වෙම්වා, ඊර්ෂ්‍යා නැත්තෙක් වෙම්වා ආදී වශයෙනි.

මේ නිසා අදවැනි උතුම් වෙසක් මංගල්‍ය දිනයක  මාංශ ආහාර අත්හැරීමෙන් ඔබ්බට ..ඔබ යා යුතු මග ගැන ඉගියක් ලැබෙන බව සිහිපත් කළ යුතුයි. 

රමේෂ් වරල්ලෙගම 

ලෝක මිහිතල දිනය

ලෝක මිහිතල දිනය

ලෝක මිහිතල දිනය අදට යෙදී තිබේ. පාරසරික ආරක්ෂාව සදහා සමරනු ලබන මිහිතල දිනය ප්‍රථම වරට සමරනු ලැබුවේ 1970 දීය.2015 ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර දේශගුණ විපර්යාස සමුළුවට එක්වු රටවවල යෝජනාවෙන් ලොව පුරා දැනට ක්‍රියාත්මක දේශගුණික ආරක්ෂණයට අදාල පැරිස් ගිවිසුම අත්සන් තැබුවේ 2016 වසරේ මිහිතල දිනයදාය.


1969 දී සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝහි යුනෙස්කෝ සමුළුවේදී සාම ක්‍රියාකාරිකයෙකු වූ ජෝන් මැක්කොනෙල් පෘථිවියට සාමය පිළිබඳ සංකල්පයට ගෞරව දැක්වීමේ දිනයක් යෝජනා කළේය. එය ප්‍රථම වරට 1970 මාර්තු 21 වන දින පළමුවරට සැමරුවේය.එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභික ගයිල්ඩ් නෙල්සන් විසින් 1970 අප්‍රියෙල් 22 වන දින රටපුරා පාරිසරික ඉගැන්වීමක් පැවැත්වීමේ අදහස යෝජනා කළේය. ඔහු ජාතික ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන ඩෙනිස් හේස්ව ජාතික සම්බන්ධීකාරක ලෙස බඳවා ගත්තේය. නෙල්සන් සහ හේස් මෙම සිදුවීම “මිහිතල දිනය” ලෙස නම් කළහ.2020 යනු මිහිතල දිනය 50 වන සංවත්සරයයි. ගෝලීය පිරිසිදු කිරීම, පුරවැසි විද්‍යාව, උපදේශනය, අධ්‍යාපනය සහ කලාව වැනි ක්‍රියාකාරකම් මෙවර සංවත්සර සැමරුමට ඇතුළත්ව තිබිණි. COVID-19 වසංගතය සමග මෙම ගෝලීය සැමරුම් ඉලක්ක ඩිජිටල් හැඩයෙන් බලමුලු ගැන්විණි. මිහිකත දින ක්‍රියාකාරීත්වයට සුදානමින් සිටි ස්වෙච්ඡා සේවකයන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් මෙම පියවර ගත් බව මිහිකත දින ජාලයේ සභාපති කැත්ලීන් රොජර්ස් පවසයි.

Meatless Monday Sri Lanka Team සෑම විටම නිර්මාංශ දිවි පෙවතකට ඔබට ඇරයුම් කරමින් දේශගුණ විපර්යාස අවම කිරීමට දායකවෙමින් මහී කාන්තාව සුවසේ තැබීමට වෙහෙසෙති. කොවිඩ්-19 වෛරසය ලොවපුරා මිනිසුන්ට පසක් කරමින් සිටිනුයේ මිහිකත අභිබවා යාමට ගිය තැනකදී සිදුවන අනතුරු ඇගවීමක් වැනිය. ඒ නිසා අපි යලි යලිත් කල්පනා කළ යුතුව ඇත්තේ අපි සැම මිහිකත උපන් දරුවන් වන්නෙමු ! යන්නය.

සෞභාග්‍යා ගෙවත්තක් හදාගමු

සෞභාග්‍යා ගෙවත්තක් හදාගමු

මුළු ලොවම පසුකරමින් සිටිනුයේ දුෂ්කර කාලවකවානුවකි. මෙයට පෙර විවිධ වසංගත රෝ බිය කොතරම් පැතිර ගියද, මිනිසුන්තුළ විශ්වාසය පැළපදියම්වීම ඉතා කෙටි කලක් තුළ සිදුවිය. 

එසේත් නොමැති නම් ලෝකයේ ඇතැම් වසංගත හෝ ලෝක යුද්ධ මුළු ලොවටම බලපෑමක් වන තරමට ළගාවීමට පෙර නිමාවට පත්විය. කොවිඩ්-19 වසංගතය ඒ සියල්ල අභිබවා යමින් මුළු ලොවම මොහොතකට සොලවා අතහැර තිබේ. 

නිශ්චිත ලෙස රෝගයට ප්‍රතිකාර හමුවීම ප්‍රමාද වීම, එය නිර්මාණය වුයේ කෙලෙසදැයි නිවැරදි තොරතුරක් නොවීම වැනි විවිධ පරාසයන් ඔස්සේ කොවිඩ්-19 ලිහාගැනීමට නොහැකි අර්බුධයක් වී තිබේ. 

නමුත් බැලූ බැල්මටම මෙම වසංගතය ඔස්සේ සිදුවූයේ ඔබ අප කතාකරමින් සිටි මාතෘකාවකටම අදාල සන්සිද්ධීන්ය. දේශගුණ විපර්යාස අවම කරගැනීම සදහා මුළු ලොවම ප්‍රතිපත්ති සකස් කරමින් සිටියේද, ඇතැම් ප්‍රතිපත්ති රටවල් මට්ටමෙන් තිරසර සංවර්ධන ඉලක්ක දක්වා මෙහෙයවමින් සිටියේද ස්වභාවධර්මයට වැඩි අවධානමක් යොමු කළ යුතු බව පසක් කරමිනි.

කොවිඩ්-19 අපට දැන් උගන්වා ඇති පාඩමත් එයමය. වෙනදා සත්තු කූඩු කරමින්, ඔවුන්ගේ නිදහස අහිමිකොට ඔවුන්ව මරාගෙන කෑමට පුරුදුවු මිනිසුන්ටම, සත්තු නිරුපද්‍රිතව පරිසරයේ සිටියදී ගෙවල්වලට හිර වී අගුලු දාගෙන නිරෝධායනයට ලක්වීමට සිදුව තිබේ. 

Meatless Monday Sri Lanka Team අප නිරන්තරයෙන් ඔබව දැනුවත් කරනු ලැබුවේ නිර්මාංශ දිවි පෙවතක තිබෙන වැදගත්කමයි. අප ඔබෙන් අයැද සිටියේ සදුදාට පමණක් හෝ නිර්මාශ වන ලෙසයි. ඒ මැයෙන් ගත්කල බොහෝ දෙනාට දැන් නිර්මාංශ ආහාරවේලක රස ගුණ දැනෙන්නට පටන්ගෙන ඇති බව නොරහසකි. 

රසකාරක නොමැති, සෞඛ්‍ය සම්පන්න එළවළු පළතුරු පරිභෝජනයේ සුව අන් කවරදාටත් වඩා ඔබට දැන් දැනී ඇති බව අපි දනිමු. ගස් වැල් පලෙන් බර වෙමින් ඔබට මේ මොහොතේද උදව් වු සැටි සිහියට නගන්න. 

සෞභාග්‍යා ගෙවත්ත www.saubagya.lk මැයෙන් රජය ආරම්භ කර තිබෙන හෙට වෙනුවෙන් අද වවමු ව්‍යාපෘතිය පිළිබදව ඔබට යම් දැනුවත් කිරීමක් කළ යුතුයැයි අප තීරණය කළේ සෞභාග්‍යා ගෙවත්තක් ඔස්සේ ඔබට අත්වන වාසි පිළිබදව දැනුවත් කිරීම මෙන්ම ඔබ එදිනෙදා බීජ හෝ පැල වගා කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු වැදගත් උපදෙස් මාලාවක් එහි අන්තර්ගතව තිබෙන නිසාය.

ගෙවතු වගාවේදී සැලකිලිමත් වියයුතු විශේෂ කරුණුවල පටන් වැදගත් තොරතුරු රැසක් මෙම www.saubagya.lk වෙබ් අඩවියෙන් ඔබට දැනගත හැකිය.

එපමණක් නොව ඔබට අවශ්‍ය බීජ වර්ග ලබා ගැනීමේ හැකියාවද මෙම වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වේ. නමුත් අදාල ඇණවුම් භාර ගැනීම බීජ තොග ඔවුන් සතුව ඇති අවස්ථාවල පමණක් සිදුවන බව වෙබ් අඩවියේ දක්වා තිබේ.

හිරුඑළිය

හිරුඑළිය
∙ හිරුඑළිය බෝග නිෂ්පාදනයට අවශ්‍යම සාධකයක්.
∙ ගෙවත්තේ හැමතැනකටම ලැබෙන හිරුඑළියේ තිව්‍රතාවය එක සමාන නැහැ
∙ ඒ ඒ ආලෝක තිව්‍රතාවයට ගැලපෙන බෝග වර්ග තෝරා සිටුවිය යුතුයි
ජල සැපයුම
∙ එක් එක් බෝග වල ජල අවශ්‍යතාවය වෙනස්.
∙ වර්ෂාවෙන් ලැබෙන ජලයට අමතරව අවශ්‍ය විටක බෝග සඳහා ජලය සැපයිය යුතු
වෙනවා.
ප්‍රදේශය
∙ මෙයින් අදහස් වෙන්නෙ තමන් ජීවත්වන ප්‍රදේශයට උචිත/ගැලපෙන බෝග වර්ග
තෝරා ගැනීමයි.
∙ එහිදී තමන්ගේ ප්‍රදේශය අයත් වන දේශගුණික කලාපයට, පසට ගැලපෙන බෝග
වර්ග තෝරා ගැනීමට සැළකිලිමත් වන්න.
ඉඩකඩ
∙ බෝග තෝරා ගැනීමේදී තමන්ගෙ ගෙවත්තෙ බෝග වගාව සඳහා ලැබී තිබෙන
ඉඩකඩ පිළිබඳව සැළකිලිමත් විය යුතුයි.
∙ වගා කිරීමට ලැබී තිබෙන ඉඩකඩ ප්‍රමාණය හා ස්ථානය අනුව බෝග තෝරන්න.

සීමිත ඉඩකඩකින් ගෙවතු වගාව 

  1. වගා කුළුණු
    ∙ පෝර බෑග් එකක් මැදට තැනින් තැන කුඩා සිදුරු විදින ලද උණ බටයක් ඇතුළු කර
    ඉතිරි ඉඩ වගා මාධ්‍ය යෙන් පුරවා ගන්න.
    ∙ මේ වගා මාධ්‍ය වියළි ගොම, එළු පොහොර, කොම්පෝස්ට් සහ කොළරොඩු දහනය
    කළ පසු ඉතිරි වන අළු සමඟ පස් කළවම් කරගෙන සාදා ගන්න.
    ∙ පොහොර උරයේ තැනින් තැන ඇතුලු කළ උණ බට කැබලි වල පැළ සිටුවා ගන්න.
    ∙ දින දෙකකට වරක් ජලය උණ බටයට පිරවීම ප්‍රමාණවත් වේ.
    ∙ උණ බටය හරහා පුරවන ලද ජලය වගා මාධ්‍යයට සෙමින් කාන්දු වී මාධ්‍යය යේ ඇති
    පෝෂක ද්‍රව්‍ය. පැළයට ලබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
  2. උණ බටයේ වගාව
    ∙ තවත් සරල තාක්ෂණික ක්‍රමයක් ලෙස උණ බටය භාවිතා කර වගා කිරීම
    හැදින්විය හැක.
    ∙ වියළි ගොම, කොම්පෝස්ට් පොහොර, එළු පොහොර සහ කොළරොඩු පුළුස්සා
    ඉතිරි වන අළු සමඟ ඇති පස් කලවම් කර ගැනීමෙන් වගා මාධ්‍යය සාදා ගන්න.
    ∙ උණ බටයේ තැනින් තැන කවුළු සාදා උණ බටය සම්පූර්ණයෙන්ම වගා මාධ්‍යයෙන්
    පුරවා ගන්න.
  3. වගා මළු
    ∙ මැටි බදුන්, ප්ලාස්ටික් පෝච්චි, සිමෙන්ති පෝච්චි ඉවතලන හාල් මළු යන ආදිය බෝග
    වගා කිරීම සදහා යොදා ගන්න.
    ∙ මේ සදහා වගා මාධ්‍ය ලෙස සම ප්‍රමාණයේ මිශ්‍ර කළ කොමිපෝස්ට් පොහොර හා
    මතුපිට පස් යොදා ගත හැකි අතර පස් සමග කොහුබත් මිශ්‍රකර ගතහොත් එය වගා
    මල්ලේ  පරිහරණයට පහසුවක් වන අතර තෙතමනය රදා ගැනීමට උපකාරී වේ.
    ∙ නිවස ආශ්‍රිතව ආලෝකය ලැබෙන ප්‍රමාණය අනුව වගා මල්ල තබන ස්ථානය
    වෙනස්තළ හැක.
  4. වගා රාක්ක
    ∙ ඉහලින් සරනේරු වලින් සම්බන්ධකළ හැකි වන සේ හේත්තුකොට පිහිටුවාගත් රාමු
    දෙකක් මත හරස් අතට පිහිළි පද්ධතියක් සවි කොට වගා රාක්ක සාදා ගත හැක.
    ∙ දැව රාමු මත උණ බම්බු පිහිළි හෝ වඩාත් කල්පවතින සේ G.I බට යොදා නිමවු රාමු මත
    පී.වී.සී. පිහිළි මේ සදහා යොදා ගත හැක. 
    ∙ කොහුබත් හා කොම්පෝස්ට් පොහොර මිශ්‍ර කොට සෑදු මාධ්‍යයෙන් රාක්ක (පිහිළි )
    පුරවා ගන්න.

∙ මාධ්‍යට යොදන ජලයේ වැඩිමනත් කොටස බැස යාමට පිහිළි පහළින් කුඩා සිදුරු සකස්
කර ගන්න.
∙ රාක්ක දෙකක් අතර පරතරය අඩියක් වීම සුදුසුය.

  1. වගා බිත්ති
    ∙ නාගරික නිවස ආශ්‍රිතව පවතින කොන්ක්‍රීට් හෝ ගඩොල්  බිත්ති ඉදිකරන
    මෙහොතේ  ඒවාට සම්බන්ධව පිටතට සවිවී තිබෙන “L” ආකාර යකඩ ආධාරක
    නිර්මාණය කිරීමෙන් වගා බදුන් රැදවීම සදහා ආධාරකයක් පිළියෙල කර ගත හැක.
    ∙ හිස්ව පවතින සිරස් බිත්තියේ ඉඩකඩ මෙහිදී ඵලදායී ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනේ.
  2. බඳුන්වල වගාව
    ∙ බදුන් සකස් කරගැනීමේදී, ලීටර 30-40 ප්‍රමාණයේ බඳුන් තෝරාගන්න.
    ∙ බඳුනේ පතුලේ හා පතුලට අඟල් 2-3 ඉහලින් ජල වහනය පහසු කරවීමට 1”
    ප්‍රමාණයේ සිදුරු 10-12 ක් සාදාගන්න.
    ∙ බඳුනේ පතුලට අඟල් 3-4 ප්‍රමාණයේ ගඩොල් / උළු කැබලි තට්ටුවක් යොදන්න
    ∙ ඉන්පසු බඳුන, බඳුන් මිශ්‍රණයේ මතුපිට (පස්: වැලි: ගොම හෝ කොම්පෝස්ට් 1:1:1
    අනුපාතයට) පුරවා සුදුසු පැළයක් සිටුවා ගන්න.

ගෙවතු වගාවේ පිළිපැදිය යුතු ගොවි උපදෙස් 

හිතකරබෝගසංකලන

∙ විවිධ බෝග රටා අනුගමනය කරමින් බෝග සංකලනයන් ඇතිකල හැකියි.
∙ මේ සඳහා තෝරාගත යුත්තේ හිතකර/මිශ්‍ර බෝගයි.
∙ හිතකර බෝග තෝරා ගත්විට එක් බෝගයක් වගා කිරීමෙන් අනෙක් බෝගයට හානියක් සිදුවන්නෙ නැහැ.

අතුරුබෝගවගාව

∙ බෝග 2ක් හරි වැඩි ගණනක් හරි මාරුවෙන් මාරුවට සකස් කරන ලද පේළි අනුව සමාන අවධානයකින් යුතුව එකම භූමියේ වගා කිරීමයි.

මිශ්‍රබෝගවගාව

∙ බෝග 2ක් හරි ඊට වඩා වැඩි ගණනක් හරි ලෙස නිශ්චිත පේළිසකස් කිරීමක් නැතිව එකම ඉඩකඩක මිශ්‍රව වගා කිරීමයි.

බහුබෝගවගාව

∙ යම් භූමියක වසරක් හෝ යම් නියමිත කාලසීමාවක් තුල බෝග එකකට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් වගා කිරීමයි.

මුළුතැන්ගෙය අසල වගාකළ හැකි බෝග 

එදිනෙදා ආහාර පිසීමේදී නිතරම වගේ අවශ්‍ය වන බෝග නිවසේ කුස්සිය අසලින්ම ඇති ඉඩකඩේ වගා කරන්න.

උදාහරණයක් ලෙස කරපිංචා, රම්පේ, සේර වැනි බෝග හැඳින්විය හැක.

වැඩිපුර තෙතමනය ප්‍රිය කරන වැඩි අවධානයක් යොමුකර රැකබලා ගත යුතු බෝගත් කුස්සිය අසලින් වගා කිරීම සුදුසුයි.

කාබනික පොහොර යොදාගැනීම 

දිරාපත්වන සියළු දෑ කාබනික පොහොර ලෙස සරලව හැඳින්විය හැකියි.

කාබනික පොහොර නිරන්තරව එක්කිරීම පසෙහි ආරක‍ෂාව හා පෝෂණය දිගුකාලීනව රැඳීමට හේතු වෙනවා.

එවිටදිගින් දිගටම බෝග වගා කලත් හොඳ අස්වැන්නක් ලබාගත හැකියි.

කාබනික පොහොර වර්ග:

  1. සත්ත්ව පොහොර
    ∙ ගොම, එළු හා කුකුල් පොහොර ගෙවත්තට එක් කළ හැකියි. මෙම පොහොර බෝගවගා කරන පාත්තිවලට හෝ වල්වලට ප්‍රමාණවත් පරිදි එක්කරන්න.
    ∙ කුකුල් පොහොර යොදා ගන්නේ නම් පොහොර යොදා දින තුනක් පමණ ගෙවුනු පසු පැළ හෝ බීජසිටුවීම කළයුතුයි.
  2. කොළ පොහොර
    ∙ ඉක්මනින් දිරාපත් වන, වැඩි කොළ අස්වැන්නක් ඇති ග්ලිරිසීඩියා ශාක කොළ පොහොර ලබා ගැනීමට වඩාත් සුදුසුයි.
    ∙ කැප්පෙටියා, පිල, කැකුණ, ඉපිල් ඉපිල් හා වල් සූරියකාන්ත වැනි ශාකවල අතුද කොළ පොහොරක් ලෙස හෝ කොම්පෝස්ට් පොහොර ලෙස සෑදීම සඳහා භාවිතා කළ හැකියි.
  3. කොම්පෝස්ට් පොහොර
    ∙ දිරාපත්වන ඕනෑම ද්‍රව්‍යයක් කොම්පෝස්ට් සෑදීම සඳහා යොදාගත හැකියි. උදා :-
    – ගෙවත්තේ එකතුවන වියළි ශාක පත්‍ර
    – ගලවා දමනු ලබන වල් පැළෑටි
    – කුස්සියෙන් ඉවත්කරන එළවළු හා පලතුරු ශේෂ
    – පොල් කුඩු හා තේ කොළ
    – ලිපෙන් ඉවත් කරන අළු
    – වැටවල් හා ගස් කප්පාදු කිරීමෙන් ලැබෙන කොළ
    – සත්ත්ව වසුරු
  4. ගැඩවිලි පොහොර
    ඔබේ ගෙවත්තෙත් ගැඩවිලූන් රැ ගැඩවිලි පස් දකින්න ලැබෙනවා නම් එය ගෙවත්තේ පස සරු බවට සාධකයක්.  

කොම්පෝස්ට් බැරලයක් සකසා ගෙන පොහොර ලබාගැනීම 

∙ මෙම ක්‍රමයට කොම්පෝස්ට් නිපදවීම සඳහා අඩිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත්කරන ලද බැරලයක් හෝ වෙනත් භාජනයක් භාවිතා කල හැකියි.
∙ කොම්පෝස්ට් සාදන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වයට ඔක්සිජන් වායුව ලබාදීම සඳහා බැරලයේ බඳ වටේට සිදුරු සකස් කළ යුතුයි. මේ ආකාරයට සකස්කළ කොම්පෝස්ට් බැරල් ඔබට වෙළඳපොලෙන් මිලදී ගැනීමටත් පුළුවන්.
∙ කොම්පෝස්ට් බැරලයට ගෙවත්තේ එකතුවන කොළ රොඩු, මුළුතැන්ගෙයි අපද්‍රව්‍ය හා අළු දිනපතාම එකතු කරන්න. බැරලය තුළ කොම්පෝස්ට් නිපදවීමට ප්‍රමාණවත් තරම් තෙමනයක් ඇතිවන සේ ජලය එකතු කරන්න.
∙ සති තුනක් පමණ ගතවුනාට පසුව බැරලය සෙන්ටි මීටර් 15ක් පමණ පොළොවෙන් ඔසවා ගල් කිහිපයක් මත තබන්න. එවිට ඒවන විට කොම්පෝස්ට් බවට පත්වෙලා තියෙන කොටස ප්‍රයෝජනයට ගත හැකියි.
∙ බැරලය එසේම තිබියදී හෝ නැවත වරක් පෙර සේ තබා අමුද්‍රව්‍ය පිරවීම හා වරින්වර කොම්පෝස්ට්ලබාගැනීම කළ හැකියි. 

ඉහත සදහන් කර ඇත්තේ ගෙවතු වගාව පිළිබද www.saubagya.lk වෙබ් අඩවියේ දක්වා ඇති වැදගත් කරුණුය. 

කුඩා ඉඩක ඔබටත් ඔබේ ආහාර බෝග වගා කර ගැනීමට උනන්දු කළ යුතු යැයි අපි කල්පනා කරන්නෙමු. නිර්මාංශ ඔබට පහසුවෙන් තම ආහාර ගෙවත්තෙන්ම සපයා ගැනීමට හැකියාව උදාවීමත්, ඔබගේ මානසික සතුටත් ගෙවතු වගාව ඔස්සේ ඔබට ලැබෙනු ඇත.

විශේෂයෙන් කොවිඩි-19 වැනි වසංගත පවතින කාලවලදී, අගලුවැටුණු නිවසක විවිධත්වය ළගා කර ගැනීමටත්, පෝෂ්‍යදායී ආහාර වේලක් සකසා ගැනීමටත් ගෙවත්තේ වාග කෙරෙන එළවළු පළතුරු ඔබට නිතැතින් සහය වනු ඇත.

Meatless Monday Sri Lanka Team එක ඔබට මේ පණිවුඩය සිහපත් කරනුයේ නිර්මාංශ ඔබ මෙම කටයුත්තට වඩා ප්‍රිය කරන බව හැගී යන නිසාය. දැනටමත් ඔබ සෞභාග්‍ය උදාකරන ඵලදායී ගෙවතු වගාවක හිමිකාරිනියක හෝ හිමිකරුවකුනම් ඔබත් සතුටු වන්න. එසේ නොවන්නේනම් අදම ඒ සදහා ක්‍රියාත්මක වන්න. මෙවැනි උත්තේජයක් නැවත ඔබට ලැබීමට මෙවැනිම පීඩාවක් නැවත පැමිණෙනතුරු බලා සිටිය යුතු නැත. 

ඔබේ ගෙවත්තෙන් සකසා ගන්නා නිර්මාංශ ආහාරවේලක් වෙතොත් අපට ඒ අහාර වේල ගැන තොරතුරු එවන්න. එය අපේ ප්‍රයත්නයට අස්වැසිල්ලකි. 

 රමේෂ් වරල්ලෙගම 

පැළයක් සිටවමු ! අලුත් අවුරුද්ද සමරමු !

පැළයක් සිටවමු ! අලුත් අවුරුද්ද සමරමු !

සකල ලෝ වැසියන් සිටිනුයේ දෙලොවක් අතරය. අලුත් අවුරුද්දක් සිහිපත්වන තැනකට සමාජ වටපිටාව සැකසී නැත. කොරෝනා වසංගතය මුලු ලොවටම අගුලු දා තිබේ. මිනිස්සු ජීවිත අපේක්ෂාව පිළිබද සිහින දකිති.  

සිංහල-හින්දු අලුත් අවුරුද්ද අදට යෙදී ඇත්තේ ලොවම නිසල වී අගුලු වැටී ඇති මොහොතකය. අලුත් අවුරුද්දේ සංස්කෘතික හර පද්ධතීන් යා වන්නේ එකිනෙකා අතර සබැදියාව යා කරමිනි. 

පවුල, ගම, රට සහ මුලු මහත් ජාතියක්ම එකම මොහොතක එකට එක්ව නැකතට කටයුතු කරමින් අවුරුදු සැමරීම සිරිතය. හැමදාමත් වගේ පවුලේ සියලු දෙනා එකට එක්වන්නේ අලුත් අවුරුද්දටය. 

වෙනදා මෙන් නොව දැන් මාසයක පමණ කාලයක සිට පවුලේ සියලු දෙනා සිටිනුයේ එකටය. ඊට හේතුවී ඇත්තේ කොවිඩ්-19යි. අවුරුදු සැමරීම සදහා මුලිකවම සිදුවන පවුලම එකට එක්වීම සිදුවුවද, පවුලේ සැමටත් ඥාති හිත මිත්‍රාදීන්ටත් අද දින අවුරුදු ප්‍රීතියෙන් සැමරීමට නම් හැකියාවක් නැත. 

වෙනදා මෙන්, මහා පරිමාණයෙන් අවුරුදු මේස අද දින හැඩ වන්නේ නැත. ලොවම නිසොල්මන්වී මියැදෙන, මිනිසුන්ගේ විලාපයට සවන් යොමු කළ මොහොතක මෙරට සංස්කෘතික හර පද්ධතීන්ට ගරු කරන ජනතාව චාමෙට අවුරුදු සැමරීම කළද එහි ප්‍රීති ප්‍රමෝදයන් ඉතා අල්පව පවත්වාගනු නිසැකය.

නිර්මාංශ දිවි පෙවතක අරුත අන් කවරදාටත් වඩා මුළු ලොවටම දැනෙනන්ට වුයේ මෙම අදුරු වසංගතය ගෙයි දොරකඩට පැමිණ විටය. කොවිඩ්-19 මාරය දොරට තට්ටුකරන සෑම විටම ස්වභාව ධර්මයට එරෙහිවු වාරයන් ඇත්දැයි අපේ සිත අපගෙන්ම ප්‍රශ්න කරනවා නියතය. 

සත්ත්ව අහාරවල ආදීනව මෙවන් වසංගතයක් පැතිරයාම දක්වා ඛේදනීය තත්ත්වයකට පත්විය හැකියැයිද මතවාදී සංවාදයක් මෙම සිද්ධි දාමය පිටුපස දැනටත් කතාබහ වෙමින් තිබේ. කෙසේ වෙතත් දැන් මොහොතකට ඒ සියල්ල අමතක කරන්න.

පළමුව නිර්මාංශ (Vegan) දිවි පෙවතක් ගතකරන ඔබ සියලු දෙනාට නිර්මාංශ සදුදා ශ්‍රි ලංකා (Meatless Monday Sri Lanka Team) කණ්ඩායමේ අපි 2020 සුබම සුබ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා! යි ප්‍රාර්ථනා කරන්නෙමු.

දෙවැන්න අපේ පණිවුඩයයි. ඒ ඔබ ශාකජනක ආහාර ලෝලීන් ලෙස මෙවර අලුත් අවුරුද්ද වෙනුවෙන් කළ හැකි පුංචිම පුංචි වැඩක් තිබේ. 

අලුත් අවුරුද්දට වැඩ ඇල්ලීමේ නැකත යෙදිලා තියෙන්නෙ අද (13) අපරභාග 10.43ට නැගෙනහිර බලා , ලබන 19 වැනිදා පුර්වභාග 11.38 දකුණු දිශාව බලා පැල සිටවීමේ නැකත කියලා වෙනම නැකතකුත් තියෙනවා. 

සමහරු මෙම නැකැත් අකුරටම පිළිපදින්නො වෙති. තවත් සමහරුන්ගේ හිතේ නැකත, ජීවිතයේ නැකත බවට පෙරලා ගත්තෝ වෙති. කෙසේ වෙතත් අපේ යෝජනාව ඔබේ ගෙවත්තේ කුඩා ඉඩක් අද දිනයේ අලුතින් පැළයක් සිටුවීම සදහා යොදාගන්න කියන පුංචිම පුංචි ඉල්ලීමයි. 

ඵල දරණ එළවළු පැළයක්, ඒ එක්ක ඔබට ප්‍රයෝජනවත් ඖෂධ පැළයක් වුවත් සිටුවන්න පුළුවන්. එය මේ අලුත් අවුරුද්දෙ ඔබේ මුළුතැන්ගෙය නැවුම් එළවළු සුවද හමන ගුණාත්මක ආහරවේලකට තවත් ශක්තියක්වේවි.

එහෙනම් ඔන්න මම නම් මගේ ආදිත්‍ය පුතාට කියලා, අපේ වැඩේට ආරම්භයක් ගත්තා. ඔබත් මේ 2020 අලුත් අවුරුද්දෙ හොද වැඩකින් වැඩ අල්ලලා, ජීවිතය සෞඛ්‍ය සම්පන්න, ආරක්ෂිත දිවි පෙවතකට අලුත් ආරම්භයක් ගන්න.

නිර්මාංශ ඔබට සුබම සුබ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා ! 

මම රමේෂ් වරල්ලෙගම